THE ROLE OF INDIVIDUAL AND ORGANIZATIONAL FACTORS IN THERELATIONSHIP BETWEEN THE IMPOSTOR PHENOMENON AND QUIETQUITTING

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZGE TÜRK CAN

Danışman: Yaprak Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, sahtekarlık fenomeninin sessiz istifa üzerindeki etkisini bireysel ve örgütsel faktörler aracılığıyla incelemeyi amaçlayarak literatürdeki bir boşluğu doldurmaktadır. Sahtekarlık fenomeni bireylerin kendi yetkinliklerini sorgulaması, başarılarını yetenek gibi içsel faktörlere değil, şans gibi dışsal faktörlere atfetmeleridir. Sessiz istifa ise; çalışanların sadece iş tanımında yazanları yapması, ekstra rol davranışı sergilememeleridir. Literatürde iki kavram arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırma bulunamamıştır. Bu doğrultuda, literatürde kavramların her biriyle ayrı ayrı ilişkilendirilen tükenmişlik, algılanan örgütsel destek ve lider-üye etkileşimi ile hipotezler geliştirilmiştir. Örneklem 255 beyaz yaka çalışandan oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda 3 anlamlı sonuca ulaşılmıştır. İlki, sahtekarlık fenomeninin çalışanların tükenmişlik seviyelerini artırdığıdır. İkincisi, tükenmişliğin sessiz istifaya yordadığıdır. Üçüncüsü ise, sahtekarlık fenomeninin çalışanların sessiz istifa eğilimlerini artırdığıdır. Ancak, tükenmişliğin aracı rolü ile algılanan örgütsel destek ve lider-üye etkileşiminin düzenleyici rolleri anlamlı çıkmamıştır. Çalışmanın teorik katkısı, sahtekârlık fenomeni ile sessiz istifanın ilk kez aynı kuramsal çerçevede ele alınmasıdır. Bütünsel model aracılığıyla sahtekarlık fenomeninin örgütsel algıları etkilediği sonucuna varılmıştır. Çünkü sahtekarlık fenomeni özellikle kolektivist kültürlerde ve güç mesafesinin yüksek olduğu örgütlerde iş yerinde desteğin yanlış yorumlanmasına yol açabilmektedir. Bu doğrultuda örgütlere, sahtekârlık fenomeninin kendine özgü yapısının farkına vararak, mentorluk, etkili geri bildirim mekanizmaları, psikolojik destek hizmetleri gibi açık iletişimi teşvik eden uygulamalara odaklanmaları önerilmektedir.