Romatoid artrit hastalarında D vitamin düzeyinin hastalık aktivasyonu ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI ODABAŞI GİDEN

Danışman: RAFİ HANER DİRESKENELİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Giriş: Romatoid artrit (RA); nüfusun ~ 1% ' ini etkileyen, kronik inflamatuar bir hastalıktır. 25 (OH) Vitamin D3 düşüklüğünün Romatoid Artrit, Behçet Hastalığı, SLE, Tip I Diyabet, Multiple Skleroz gibi otoimmün hastalıklarda hastalık aktivasyonuyla ve bu hastalıkların oluşum riskinde artışla ilişkili olduğuna dair çalışmalar mevcut olmakla birlikte tartışmalar devam etmektedir. RA tanılı hastalarda Vitamin D düzeyinin hastalık aktivasyonu ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza; 1987 ACR tanı kriterleri baz alınarak tanı alan, 200 RA' lı (K/E=146/54, ortalama yaş 55,4±1,3 yıl) ve 77 sağlıklı kontrol (K/E=45/32, ortalama yaş 37,1±6,8 yıl) gruplara alındı. Calisma ve kontrol grubundaki bireylerin demografik özellikleri belirlendi. RA hastalarinin calisma donemindeki hastalik suresi, ekstra-artikuler tutulumlari, RF ve anti-CCP için serolojik durumlari, almakta olduklari tedaviler ve akut faz yanitlari (eritrosit sedimentasyon hizi [ESH] ve C-reaktif protein [CRP]) kaydedildi. Tum hastalarin hastalik aktiviteleri DAS-28-ESH ile belirlendi. Cesitli hastalik aktivite parametrelerinin (sis ve hassas eklem sayilari, ESH, hasta global degerlendirmesi) komposit olarak değerlendirildiği DAS-28 skoruna gore hastalik aktiviteleri DAS-28>5,1 ise yüksek hastalik aktivitesi (YHA); ≤5,1 ve >3,2 ise orta hastalık aktivitesi (OHA); ≤3.2 ve >2.6 ise dusuk hastalik aktivitesi (DHA); ≤2.6 ise remisyon (REM) olarak siniflandirildi. Biyokimya laboratuarinda electrochemiluminescence immunoassay yöntemi ile serum 25OHD3 duzeyi tayin edildi. Serum 25OHD3 duzeyi 30ng/mL ise yeterlilik olarak değerlendirildi. Bulgular: Calismaya alinan RA hastalarinin serum 25 OH D3 duzeyleri kontrol grubundan anlamli olarak daha duşuk olarak saptandı. (20,2±18,3 vs 60,3±25,5, P<0,001). Hastalik şiddeti/aktivitesi ile üzerine etkisi olabilen klinik parametreler ve (yas, cinsiyet, hastalik suresi, ekstra-artikuler tutulum, RF/Anti-CCP pozitifligi, biyolojik ve glukokortikoid kullanimi) ve 25 OH vitamin D3 (eksiklik/yetersizlik ve yeterlilik) yapilan multivariate lojistik regresyon analizinde 25OH vitamin D3 eksikligi/yetersizliği hastalik aktivitesi ile ilişkili olarak saptanmadi (OR=1,13, %95 CI 0,48-2,63, P=0,78). Buna karsin dusuk hastalik aktivitesi ile ilişkili bulunan tek parametre aktif glukokortikoid kullanimi olarak saptandı.(OR=0,38, %95 CI 0,20-0,75, P=0,005). Sonuç: RA tanılı hastalarda serum 25 OH vitamin D3 seviyeleri düşük düzeylerde saptandı. RA hastalık aktivasyonu ile serum 25 OH Vitamin D3 düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. Anahtar Kelimeler: Romatoid Artrit, Vitamin D, DAS-28