Türkiye ve Çin'in Afrika ilişkilerinde yumuşak güç kullanımları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATEM ÖZBEY

Danışman: Zeynep Bostan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Güç kavramı birçok boyutuyla çeşitli çalışmalara konu olmaktadır. Devletler isteklerini diğer devletlere uygulatabilmek için sert güç ve yumuşak güç unsurlarını uygulamayı tercih etmektedirler. Geçmişten günümüze süregelen sert güç kullanımının, devletlere meşruiyet sorunu yaratması ve maliyetinin yüksek olması devletleri yeni güç kaynakları aramaya itmiştir. Günümüz dünyasında hızlı iletişim ve bunun getirdiği birbirine bağlı sistemlerin varlığıyla güç algısındaki değişim, yumuşak güç kullanımını ön plana çıkarmaktadır. Kaynağını devletlerin kültürüne, siyasi değerlerine, fikirlerine dayandıran yumuşak güç kullanımı pek çok ülke tarafından çeşitli vasıtalarla kullanılmaktadır. Bu doğrultuda, bu çalışma Çin'in ve Türkiye'nin Afrika'da uyguladıkları yumuşak güç kullanımlarını incelemeyi amaçlamıştır. Tarih boyunca Afrika kıtası zengin doğal kaynakları, genç nüfusu, büyük pazar potansiyeli ve stratejik konumu itibarıyla dünya siyaseti ve ekonomisi için çok önemli bir aktör olmuş ve küresel ve bölgesel güçlerin ilgi ve alakasını çekmiştir. Yirmi birinci yüzyıla gelindiğinde çok kutuplu bir dünya düzenine doğru hızla ilerlerken, Çin'in Afrika'ya olan ilgisi ve yatırımları artmış ve Bir Kuşak Bir Yol projesi ile kıtada önemli bir aktör olarak ortaya çıkmıştır. Türkiye ise kıta üzerinde tarihsel geçmişi, kültürel birikimi ve zenginliği ile bölgesel bir etkiye sahiptir. Türkiye bedelsiz, karşılık beklemeden faaliyetlerini sürdürdüğü için kıta halkı gözünde ayrı bir değere sahiptir. Türkiye ve Çin'in Afrika üzerinde faaliyetleri ayrı ayrı incelenirken yumuşak güç kullanımlarına dair karşılaştırmalı analizlerin az olduğu literatür taramasında gözlemlenmiştir. Bu çalışmada Türkiye ve Çin'in Afrika üzerinde yumuşak güç uygulamaları ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Akabinde iki ülkenin girişimlerinin hangi noktalarda paralellik gösterdiği ve hangi noktalarda ayrıldığının değerlendirmesi yapılarak sonuca gidilmiştir.