Ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının türev kavramıyla ilgili teknolojik pedagojik alan bilgilerinin senaryo tekniği ile incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ŞAHİN
Danışman: Hatice Akkoç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının türev kavramına dair teknolojik pedagojik alan bilgilerini senaryo tekniği ile incelemeyi amaçlamaktadır. Katılımcıların türev kavramına dair yapılandırılmış bir senaryo sunulduğunda ilgili bağlamdaki hata ve kavram yanılgılarını nasıl belirledikleri, bu kavram yanılgılarını aşmaya çalışırken teknoloji kullanımı ve öğretim niteliği açısından hangi tür çözüm önerileri geliştirdikleri incelenmiştir. Ayrıca katılımcıların, teknolojik araçların sunduğu imkân ve kısıtlılıkları türeve ilişkin öğrenci zorluk ve kavram yanılgılarını aşmada nasıl yorumladıklarına odaklanılmıştır. Nitel araştırma desenlerinden örnek olay tarama modeline başvurulan araştırmanın katılımcılarını bir devlet üniversitesinin Ortaöğretim Matematik Öğretmenliği son sınıfında öğrenim gören 14 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışma grubu seçkisiz olmayan örnekleme türlerinden uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak (a) araştırma kapsamında yapılandırılan senaryolar, (b) yarı yapılandırılmış mülakatlar, (c) ekran kayıtları kullanılmıştır. Katılımcıların, belirledikleri kavram yanılgılarının nasıl aşılabileceğine ilişkin çözüm önerileri, öğretim niteliği ile teknoloji kullanımı açılarından analiz edilmiştir. Araştırmada, litaretürde SAMR modeli olarak bilinen; yerine koyma, geliştirme, değiştirme ve yeniden tanımlama basamaklarından oluşan YGDY modeline ve Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi çerçevesine başvurulmuştur. Diğer taraftan öğretmen adaylarının çoğunlukla teknolojiye başvurmadan çözüm önerisi geliştirmeleri sebebi ile YGDY modeline teknoloji kullanımında sıfır seviyeyi gösteren yok sayma basamağı eklenmiştir. Araştırmada tercih edilen iki boyutlu yaklaşım, veri analizi neticesinde araştırmacı tarafından elverişli bir analiz matrisinin üretilmesini sağlamıştır. Teknopedagojik Entegrasyon Matrisi (TPEM) olarak adlandırılan bu matris; YGDY'nin, araştırma verileri ile uyumlu bir sentezi sonucu oluşturulmuştur. TPEM, teknoloji destekli ortamda bir kavram yanılgısı ile karşılaşıldığında öğretmenin gösterebileceği potansiyel yaklaşımları içermektedir. YGDY, kavram yanılgısının giderilmesinde öğretmen adaylarının hangi teknoloji kullanım düzeyinde olduğunu göstererek teknolojik bilgilerinin belirlenmesini sağlamıştır. Diğer yandan çözüm önerilerindeki pedagojik yaklaşımlar ise katılımcıların pedagojik bilgilerine ulaşılmasına imkân sağlamıştır. Her bir senaryo aracılığı ile katılımcıların alan bilgileri incelenmiş; böylece teknolojik, pedagojik ve alan bilgi türlerinin üçlü kesişimi sağlanmıştır. Bulgular, öğretmen adaylarının çoğunlukla teknoloji kullanımı açısından yok sayma basamağına karşılık gelecek çözüm önerileri geliştirdiklerini; öğretim niteliği bakımından ise ön bilgiye başvurarak ve bilişsel çatışma oluşturarak kavram yanılgılarını aşmaya çalıştıklarını göstermektedir. Bununla beraber katılımcıların, Grafik Analiz yazılımının sunduğu türeve ilişkin fırsat ve kısıtlılıkların farkında oldukları görülmüş; bir kısmı ise bu kısıtlılıkları kavramın öğretiminde bir fırsata dönüştürmek gerektiği fikrini paylaşmıştır. Katılımcılar ve araştırmacı tarafından geliştirilen çözüm önerileri çalışma kapsamında sunulmaktadır.