Bilişsel farkındalık stratejilerinin okuduğunu anlama ve eleştirel düşünmeye etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FUNDA AMANVERMEZ İNCİRKUŞ
Danışman: LATİF BEYRELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, farklı bilişsel farkındalık okuma stratejileri öğretiminin yapıldığı deney gruplarındaki öğrencilerle, mevcut Türkçe Öğretim Programı'na (2006) göre okuma öğretiminin yapıldığı kontrol grubundaki öğrencilerin bilişsel farkındalık, okuduğunu anlama ve eleştirel düşünme düzeyleri arasında nasıl bir ilişki olduğunu tespit edebilmek amaçlanmıştır. Çalışmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi benimsenmiştir.Araştırmanın nicel kısmında eşitlenmemiş ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında İstanbul/Pendik'te 6. sınıfa devam eden 95 öğrenci oluşturmaktadır. İkisi deney biri kontrol olmak üzere 3 farklı sınıfta 10 haftalık uygulama yapılmıştır. Nitel kısımda ise mevcut deney gruplarında bulunan 32 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan "Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri (MARSI)" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Öyküleyici Metinler İçin Analitik Eleştirel Düşünme Rubriği" kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 22 paket programıyla analiz edilmiştir. Gruplar arasında farklılaşma olup olmadığını belirlemek için t testi, ANOVA ve LSD analizinden yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise MAXQDA 12 programından yararlanılarak içerik analizi yapılmıştır.Elde edilen sonuçlar özetle şöyledir: Öğrencilerin okuma stratejileri bilişsel farkındalık becerilerinde, SQ4R (deney1) ve ESO (deney2) grubu lehine anlamlı farklılık görülürken; mevcut Türkçe Öğretim programına göre öğretim yapılan kontrol grubunda anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Okuduğunu anlama, eleştirel düşünme ve okuduğunu anlama ve eleştirel düşünme toplam puanlarında ESO grubu lehine anlamlı farklılık görülmektedir. SQ4R ve kontrol grubu arasında ise farklılık görülmemektedir. Nitel bulgular da nicel sonuçları destekler niteliktedir.