Α-glukosidaz ve α-amilaz enzimlerinin, Apis mellifera L. ve çam balından izolasyonu ve saflaştırılması ile bal olgunlaştırıcı enzim aktivitelerinin tayini için analitik yöntem geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL EMİR AKYILDIZ
Danışman: Ece Kök Yetimoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnvertaz ve diastaz enzim aktiviteleri balın kalite göstergelerindendir. Bu enzimlerin aktivite tayininde yanlış pozitiflikler raporlayabilen, özel substratların enzimatik hidrolizine dayanan kolorimetrik teknikler kullanılmaktadır. Çalışmamızda, öncelikle bal ve hipofaringeal bezlerden (HPG) invertaz ve diastaz enzimlerinin izolasyonu ve saflaştırılması için yeni bir metodoloji geliştirilmesi hedeflenmiştir. Devamında, saf enzimlerin, HPLC ile balda diastaz/invertaz aktivite ve yabancı enzim tayininde otantik referanslar olarak kullanılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, HPG ve bal proteomu sıralı ultrafiltrasyon yaklaşımı ile izole edilmiştir. Sonrasında, hedef enzimler 3 adımlı saflaştırma protokolü ile MPLC'de saflaştırılmıştır. Devamında, saf enzimler yardımıyla HPLC sisteminde aktivite ve yabancı enzim tayin yöntemi geliştirilmiştir. Diastaz ve invertaz yeni izolasyon prosedürüyle sırasıyla 24,3 ve 9 kat zenginleştirilmiştir. Saflaştırma prosesinde, invertaz ham ekstrakta oranla 19,9 kat, diastaz ise 39,2 kat daha saf elde edilmiştir. Geliştirilen HPLC yönteminin validasyonunda, doğrusal (diastaz R2=0,994 ve invertaz R2=0,992), tekrarlanabilir ve tekrarüretilebilir (%RSD 0,99), F testi (F=1,04/1,02) ve t testi (t=1,04/1,02) kabul edilebilir istatistiksel sonuçlar üretmiştir. Yeni yöntemle 107 örnekteki %41 oranında yabancı diastaz pozitifliği tespit edilebilmiştir. Yeni yöntem, aktivite tabanlı yöntemlere göre hızlı, tutarlı ve maliyetsiz olup, yabancı orijinli diastaz varlığını da ballarda eş zamanlı görüntüleyebilmektedir.