Champs motor beceriler protokolü'nün (CMBP) Türkçeye uyarlanması ve catch programı hareket etkinliklerinin çocukların lokomotor ve nesne kontrolü becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP KILIÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gülden Uyanık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın temel amacı; çocukların lokomotor ve nesne kontrolü becerilerini değerlendirmede kullanılacak olan CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması ve CATCH Programı Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı'nın düzenli olarak uygulanmasının okul öncesi çocukların lokomotor ve nesne kontrol becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu genel amaçlar doğrultusunda araştırma kapsamında aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır: 1. CHAMPS Motor Beceriler Protokolü Türkiye'de kullanılabilecek geçerli bir ölçme aracı mıdır? 2. CHAMPS Motor Beceriler Protokolü Türkiye'de kullanılabilecek güvenilir bir ölçme aracı mıdır? 3. CATCH hareket etkinliklerinden seçilerek oluşturulan hareket eğitimi programının çocukların lokomotor ve nesne kontrolü becerileri üzerinde etkisi var mıdır? Araştırmanın birinci basamağı olan CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün uyarlama çalışmaları kapsamında araştırmanın modeli tarama modellerinden genel tarama modeli olarak belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci basamağı olan CATCH Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı'nın etkililiğinin incelenebilmesi için araştırmanın modeli nicel araştırma yöntemlerinden deneme modeli olarak belirlenmiştir. Deneme modellerinden ise "öntest – sontest kontrol grubu modeli" kullanılmıştır. CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün uyarlama çalışmasında veri toplamak için İstanbul ili Avrupa yakasında Beşiktaş ve Şişli; Anadolu yakasında Kadıköy, Maltepe, Kartal ilçeleri seçilmiştir. Bu ilçelerde, okulların çocukların fiziksel aktivite yapmasına imkan sağlayacak geniş ve boş alanlara sahip olmaları bakımından öncelikle amaçlı örnekleme yöntemi temel alınarak çalışmaların yapılacağı okullar belirlenmiştir. Ardından belirlenen okullardaki 4-5 yaş çocukları rastgele örnekleme yöntemiyle seçilerek araştırmaya dahil edilmiştir. Toplamda 336 çocuk çalışma grubuna dahil edilmiştir. CATCH Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı'nın uygulaması İstanbul ilinin Anadolu yakasında, Kadıköy ilçesinde yer alan, oyun salonu haricinde geniş bir çok amaçlı salonu bulunan ve görüşmeler sonrasında bir dönem boyunca kurumlarında hareket programının uygulanmasına izin veren bağımsız bir anaokulunda gerçekleştirilmiştir. Deneysel desenli çalışmanın yapılacağı okulun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Uygulamalara kurumda okul öncesi eğitimine devam eden 4 ve 5 yaş grubu çocuklar dâhil edilmiştir. Uygulama aşamasında 4 ve 5 yaş grupları için ayrı ayrı olmak üzere 1 deney ve 1 kontrol grubu oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 32'si deney grubunda, 32'si kontrol grubunda olmak üzere toplam 64 çocuk oluşturmuştur. Araştırma kapsamında veriler, CHAMPS Motor Beceriler Protokolü kullanılarak toplanmıştır. Kriter geçerliği için Test of Gross Motor Development'ın (Ulrich, 1985) Tepeli (2007) tarafından uyarlaması yapılan Büyük Kas Becerilerini Ölçme Testi (BüKBÖT) kullanılmıştır. Hareket programı için ise "Erken Çocukluk CATCH Programı – Sağlıklı Olmak Eğlencelidir" programından temel hareket becerilerinden lokomotor ve nesne kontrolü becerilerini kapsayacak şekilde seçilerek oluşturulan "CATCH Programı Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı" kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun bir istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün geçerlik çalışmaları kapsamında dil eşdeğerliği, görünüş geçerliği, kapsam geçerliği, kriter geçerliği; güvenirlik çalışmaları kapsamında ise test-tekrar test, iç tutarlık ve değerlendirmeciler arası tutarlığa bakılmıştır. Yapılan analizler sonrasında ise CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün Türk çocukları için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür. "CATCH Programı Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı"nın etkililiğini belirmek için deney grupları ile 9 hafta boyunca haftada iki gün olacak şekilde eğitim programı uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına uygulanan öntest ve sontest ölçümleri sonuçlarına göre çocukların öntest ölçümlerinde ölçme aracının yer değiştirme alt boyutu, nesne kontrolü alt boyutu ve ölçme aracı toplam puanları arasında gruplar arasında anlamlı fark belirlenememiştir (p>.05). Hareket programı uygulamasının ardından yapılan sontest ölçümlerinin analiz sonuçlarına göre ise, hem 4 hem de 5 yaş grubu çocukların ölçme aracının yer değiştirme alt boyutu, nesne kontrolü alt boyutu ve ölçme aracı toplam puanlarında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p .05). kalıcılık testi sonuçlarına bakıldığında ise hem 4 yaş hem de 5 yaş çocuklarının yer değiştirme, nesne kontrolü alt boyutları ile ölçme aracı toplam puanında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenememiştir (p>.05).