Stadyum atmosferinin spor taraftarının tüketim davranış ve niyetleri üzerindeki etkisinde takımla özdeşleşmenin rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İNCİNUR HANİK SEVİM

Danışman: Sema Alay Özgül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Türkiye'nin üç büyük futbol kulübü olan Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş seyircileri ile Spor stadyum atmosferinin spor taraftarının takımla ilgili tüketim davranışlarında, yerinde harcama davranışlarında ve davranışsal niyetleri üzerindeki etkisinde takımla özdeşleşmenin rolünü araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya taraftarı olduğu futbol takımının stadında maç izlemiş 18 yaş ve üzeri Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş kulüpleri taraftarı olan 510 kişi katılmıştır. Araştırma kapsamında taraftarlara "Spor Stadyum Atmosferi Ölçeği", "Takımla Özdeşleşme Ölçeği", "Davranışsal Niyet Ölçeği", "Takımla ilgili tüketim davranışı formu" uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistik, korelasyon, regresyon, Bootstrap ve yapısal eşitlik modeli analizleri yapılmıştır. Bulgular: Yapısal Eşitlik Modeli(YEM) analizi bulgularına göre, stadyum atmosferinin eğlence alt boyutu (β= 0,035 %95 GA [0.006; 0.068]), elektronik cihazlar alt boyutu (β= 0,030 %95 GA [0.002-0.163]), tesis alt boyutu (β= 0,030 %95 GA [0.005, 0.070]), takım rekabeti alt boyutu (β= 0,037 %95 GA [0.011, 0.070])'nun davranışsal niyet arasındaki ilişkide takımla özdeşleşmenin aracı etkisi olduğu görülmüştür. Stadyum atmosferinin eğlence alt boyutu (β= 0,114 %95 GA [0.3; 0.198]), elektronik cihazlar alt boyutu (β= 0,076 %95 GA [0.004; 0.151]), tesis alt boyutu (β= 0,087 %95 GA [0.008, 0.173]), takım rekabeti alt boyutu (β= 0,095 %95 GA [0.025, 0.166])'nun takımla ilgili tüketim davranışı arasındaki ilişkide takımla özdeşleşmenin aracı etkisi olduğu görülmüştür. Sonuç: Stadyum atmosferinin eğlence, elektronik cihazlar, tesisler ve takım rekabeti alt boyutları, davranışsal niyet ile takımla özdeşleşmenin aracı etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu alt boyutların, takımla özdeşleşme duygusunu güçlendirdiği için bireylerin stadyumda harcama yapma niyetlerini artırabilmektedir. Ayrıca, stadyum atmosferinin eğlence, elektronik cihazlar, tesis ve takım rekabeti alt boyutlarının, takımla ilgili tüketim davranışı üzerindeki etkisinde, takımla özdeşleşmenin aracı etkisi olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Stadyum atmosferi, davranışsal niyet, sporda tüketici davranışı, takımla özdeşleşme