Ortaokul 5.Sınıf Öğrencilerinin Scratch Destekli Geometri ve Ölçme Problem Çözme Sürecinde Bilgi İşlemsel Düşünme Gelişimlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜMEYRA TÜRKMEN
Danışman: Hatice Akkoç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilgi işlemsel düşünme becerisi son yıllarda önemli hale gelse de eğitime entegrasyonu ve konu üzerindeki disiplinler arası çalışmalar yeterli düzeyde değildir. Öğretim programı ve eğitim sürecine entegre edilmeden önce BİD'nin eğitimdeki yeri, değerlendirme basamakları, öğretimdeki aşamalarının belirlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda bilgi işlemsel düşünme becerisinin gelişimini inceleyen pek çok çalışma olmuştur. Brennan ve Resnick, bilgi işlemsel düşünme becerisini inceleyen bir teorik çerçeve geliştirmiştir ve bu çerçeve BİD'nin temel boyutlarını açıklamaktadır: Bilgi işlemsel kavramlar, bilgi işlemsel uygulamalar ve bilgi işlemsel bakış açıları. Brannan ve Resnick'in oluşturduğu teorik çerçeveye Weintrop vd.'nin çalışmalarında kullandıkları bilgi işlemsel problem çözme uygulamaları eklenerek çalışmanın kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Literatürün incelenmesi sonucu bilgi işlemsel düşünme becerisinin gelişimini incelemek ve değerlendirmek amacıyla matematik sınıfındaki süreci inceleyen çalışmalara ihtiyaç duyulduğu saptanmıştır. Bu nedenle bu araştırmanın amacı, bir ortaokul matematik sınıfında Scratch destekli geometri ve ölçme matematik problemlerini çözerken öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme gelişimlerini incelemektir. Araştırmanın katılımcıları İstanbul'da bir devlet okulunun 5. Sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından Öğretim Deneyi Yöntemi kullanılacaktır. Araştırmacı öğretmeni olduğu sınıfta uygulama yaptığından dolayı kolay ulaşılabilir durum örneklemi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada öğretim deneyi kapsamında üç öğretim dizisi gerçekleştirilmiştir. Alan notları, çalışma kağıtları, kod dosyaları ve görüşme transkriptlerinden elde edilen verilerin analizi sonrası çıkarımlarla bir sonraki öğretim dizisi düzenlenmiştir. Bu üç öğretim dizisinin veri toplama ve analizi bittikten sonra geriye dönük veri karşılaştırması yapılmıştır. Bu çalışmada matematiksel bilginin bilgi işlemsel düşünme becerisinin gelişmesini sağladığına aynı zamanda bilgi işlemsel düşünme becerilerinin matematiksel kavramları derinleştirdiğine dair bulgular elde edilmiştir. Matematik probleminin aşamalı olarak çözümü ve tablo modelinin kullanılması öğrencilerin algoritmik düşünme becerisini kolaylaştırdığını, Scratch ortamında öğrencilerin test etme ve hata ayıklama süreciyle matematiksel kavramları ve problem çözme sürecini derinleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Gelecek araştırmalar, bilgi işlemsel düşünme becerilerinin sınıf ortamına aktarılabilmesi için kavramsal olarak daha detaylı çalışmalara yönelmelidir. Bilgi işlemsel düşünme becerisinin disiplinler arası çalışmalarda daha çok yer alması için bu yönde programlar geliştirmelidir.