Yetişkin zihinsel engelli bireylerin istihdam edilme durumlarına göre yaşam doyumu, sosyal destek ve öz yeterlilik düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK AR
Danışman: Aydan Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada yetişkin zihinsel engelli bireylerin yaşam doyumu, sosyal destek ve öz yeterlilik düzeylerinin istihdam edilip edilmeme durumlarına göre karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu genel amaç çerçevesinde aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır: Yetişkin zihinsel engelli bireylerin yaşam doyumu, sosyal destek ve öz yeterlilik puanları istihdam edilip edilmeme durumuna göre farklılaşmakta mıdır? İstihdam edilen ve istihdam edilmeyen yetişkin zihinsel engelli bireylerin yaşam doyumları, sosyal destek ve öz yeterlilik puanları yaş, cinsiyet, anne-baba hayatta mı, eğitim düzeyi, meslek, gelir düzeyi, daha önce istihdam edilip edilmediği, çalışmama süresi değişkenlerine göre anlamlı derecede farklılaşmakta mıdır ?Araştırmanın örneklemini Bursa ilinde yaşayan herhangi bir devlet hastanesi tarafından verilmiş zihinsel engelli raporu olan 18 yaş üstü 95'i çalışmayan 93'i çalışan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan bireylerin kişisel bilgilerini betimlemek amacıyla Kişisel Bilgi formu, Yaşam Doyumu Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Genel Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayarda bir istatistik programında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; istihdam edilen yetişkin zihinsel engelli bireylerin istihdam edilmeyen bireylere göre yaşam doyum puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sosyal destek değişkeni açısından bakıldığında; Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği alt ölçeklerinden aile puanı için istihdam edilme durumuna göre anlamlı bir fark bulunamazken, istihdam edilen bireylerin Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği alt ölçeklerinden arkadaşlar, özel bir insan ve toplam puanları istihdam edilmeyen bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Öz yeterlilik değişkenine göre ise Genel Öz Yeterlilik ölçeği toplam puanı ve alt ölçekleri (başlama, yılmama ve sürdürme çabası–ısrar) istihdam edilme durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır.İstihdam edilen ve istihdam edilmeyen yetişkin zihinsel engelli bireylerin yaşam doyumları, sosyal destek ve öz yeterlilik puanlarının araştırmada ele alınan değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığına bakıldığında ise; yaşam doyumu için istihdam edilenlerde anne ve babanın hayatta olması, meslek ve gelir düzeyi, istihdam edilmeyenler için cinsiyet, sosyal destek için istihdam edilenlerde anne ve babanın hayatta olma durumu, meslek, gelir düzeyi, öz yeterlilik içinse istihdam edilenlerde baba hayatta olma durumu ve eğitim düzeyi arasında anlamlı farklar bulunmuştur.