Kemoterapi uygulanan hastalarda öz bakım yetersizliği kuramına göre öz bakım davranışları ölçeğinin geliştirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FUNDA KARADAĞLI

Danışman: ŞULE ALPAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, kemoterapi uygulanan hastalarda Orem'in Öz Bakım Yetersizliği Kuramı'na göre öz bakım davranışlarını ölçmeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmektir. Yöntem: Araştırma, temel araştırma niteliğinde metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanmış olup, İstanbul'da Avrupa yakasındaki üç eğitim ve araştırma hastanesinde, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 600 hasta üzerinde, Ağustos 2016–Şubat 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında hasta bilgi formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kemoterapi Uygulanan Hastalarda Öz Bakım Yetersizliği Kuramına Göre Öz Bakım Davranışları Ölçeği Taslağı" kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, yapı geçerliliği için açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Güvenirlik analizleri için, Cronbach Alpha ve Spearman-Brown korelasyon testleri kullanılmıştır. Bulgular: 5'li likert tipi olan ölçeğin, 24 maddeden ve bireysel bakım, uyku düzeni, solunumu sürdürme, aktivite ve hareket, beslenme alışkanlığı ve sorunlarla başa çıkma olmak üzere 6 faktörden oluştuğu, açıklanan toplam varyansın %64,755 olduğu saptanmıştır. Yapılan güvenirlik analizi sonucunda, ölçeğin Cronbach alfa katsayısı 0.88 olarak hesaplanmıştır. Test-tekrar test güvenirliğini belirlemek için yapılan analizler sonucunda (n=30) ölçeğin iki uygulamadaki puan ortalamaları arasında anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır (r:.945, p<0,001). Sonuç: Bu ölçek, bireylerin öz bakım davranışlarını belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. Anahtar Kelimeler: Hasta, Kanser, Tedavi, Öz Bakım, Ölçek geliştirme