Türk bankalarının hazine departmanlarında döviz opsiyonları ile risk yönetimi ve uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Finansal Bilimler Fakültesi, Sermaye Piyasası Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YALÇIN ERGÜN
Danışman: MURAT AKBALIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz finans piyasalarında yüksek faiz veren gelişmekte olan ülkelere akıtılan sıcak paranın artışı döviz kuru riskini her geçen gün artırmaktadır. Kendilerini bu riskten korumak isteyen firma ve yatırımcılar bankalara döviz opsiyonları için talep oluşturmakta ve riski bankalara transfer etmektedirler. Döviz opsiyonlarının riskten korunma dışında spekülatif amaçlarla kullanımı ise riskleri artırmaktadır. Dünyadaki toplam döviz opsiyonu hacmi düşünüldüğünde, tezgahüstü opsiyonlardaki hacmin yüksek olması bankaların taşıdığı riskin büyüklüğünün en önemli göstergesidir. Bu nedenle bankalar taşıdığı opsiyon pozisyonlarını ve sermayelerini istatistiksel bazı modeller kullanarak sürekli ölçmek ve yönetmekle yükümlüdürler. Bankalar opsiyonları fiyatlarken temel iki model kullanmaktadır. Black-Scholes Modeli erken uygulama olanağı sağlamadığından sadece Avrupa tipi opsiyonlar için uygulanabilirken Binomial Model Amerikan tipi opsiyonların fiyatlanmasında da kullanılmaktadır. Bu çalışmada önce opsiyonların kavramsal çerçevesi çizilmiş, ardından fiyatlama modellerinde ihtiyaç duyulacak matematiksel kavramlara yer verilip her iki model de ayrıntılı olarak incelenmiştir. Opsiyon primlerinin duyarlığına da ayrıntılı olarak değinilmiş, piyasada yeni izlenmeye başlanan; speed, charm, colour, vanna, volga ve omega gibi greekler de bu konuda daha sonraki araştırmacılara da yol gösterici olması düşüncesiyle detaylı olarak açıklanmıştır. Son bölümde ise güncel bir örnekle Türk bankalarında kullanımda olan Delta Plus metoduna yer verilmiş ve bir model kurularak uygulamada bu yöntem kullanılmıştır. Bankanın sahip olduğu farklı döviz cinslerinden opsiyonların oluşturduğu bir portföyün taşıdığı delta, vega ve gamma riskleri bu metoda göre ölçülmüştür. Yapılan ölçümler sonucu, sahip olunan opsiyonların bankanın döviz pozisyonuna ve sermayesine etkisi ortaya çıkarılmıştır. Opsiyonların gelecek yıllarda Türk finans piyasalarında giderek yaygınlaşması ile bankaların da bu değişime ayak uydurabilmek için daha çeşitli ve değişik yöntemlere başvurmaları gerekeceği öngörülen bir gerçektir. Ayrıca opsiyonların kaldıraç etkisi nedeniyle artan hacimlerinin döviz kurlarındaki etkisi de göz ardı edilmemelidir.