Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi tuzla eğitim aile sağlığı merkezine başvuran erişkinlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ilişkili faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEYLAN ORHAN
Danışman: MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Aile Hekimlerinin kendilerine bağlı olan nüfusun sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını öğrenmesi, sağlığın korunması ile ilgili gerekli müdahalelerin yapılabilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu araştırma, yeni açılan bir Eğitim Aile Sağlığı Merkezine (EASM) başvuran yetişkinlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını (SYBD) değerlendirmek ve ilişkili olabilecek faktörleri tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı bir araştırma olan bu çalışma, 1 Mart-30 Mayıs 2017 arasında Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı olarak İstanbul Tuzla'da yeni açılan bir EASM'ye herhangi bir sebeple başvuran 18 yaş ve üzeri gönüllülerle yürütülmüştür. Veriler, katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, sağlık durumlarını, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II)'yi ve SYBD ile ilişkili olabilecek sağlık okur-yazarlığı, genel sağlık algısı, iş memnuniyeti, kısa depresyon taraması gibi soruları içeren bir anket kullanılarak toplanmıştır. Tüm katılımcıların boy ve ağırlık ölçümleri yapılarak beden kitle indeksi (BKİ) hesaplanmıştır. Dörtlü likert skalasından oluşan Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II)'ye göre elde edilen yüksek puanlar, kişinin günlük yaşamında daha fazla sağlıklı yaşam biçimini benimsediğini göstermektedir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. p <0,05 olması anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 38±1,18 olan 416 kişi katılmıştır (%68,3 K, %31,7 E). Fiziksel aktivite, manevi gelişim ve stres yönetimi alt ölçek puanları erkeklerde kadınlardan daha yüksektir (sırasıyla 16,25±5,50; 27,28±5,08; 19,48±4,37 / 14,64±4,48; 25,92±4,45; 18,19±3,88; p <0,05). Ölçek toplam puanı açısından bir fark görülmemesine karşın sağlık sorumluluğu alma ve beslenme puanları, kronik hastalığı olanlarda, olmayanlara göre daha yüksektir (sırasıyla 21,93±4,85; 20,27±4,73 / 22,08±21,38±3,99; p <0,05). Ölçek toplam puanı, kısa depresyon taraması pozitif çıkanlarda daha düşüktür (p <0,05). Sonuç: Bu çalışmada, katılımcıların SYBDÖ II'den aldıkları puanlar orta düzeyde bulunmuş olup, cinsiyete göre yapılan karşılaştırmada, erkeklerin fiziksel aktivite, manevi gelişim ve stres yönetimi davranışlarından aldıkları puanların kadınlardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmadan elde ettiğimiz diğer sonuçlar, depresyon taraması negatif olan bireylerin fiziksel aktivite, manevi gelişim, stres yönetimi ve SYBDÖ II puanlarının daha yüksek olduğu, herhangi bir işte çalışanların beslenme, sağlık sorumluluğu puanlarının, çalışmayan gruba göre daha düşük olduğu, 18-49 yaş arası kadınların doğum kontrol yöntemi kullanma oranlarının düşük olduğudur. Bu sonuçlar bize, ihtiyaç duyulan gruplara daha sağlıklı bir yaşam için obeziteyi önleyici, beslenme ve fiziksel aktiviteyi geliştirici, doğum kontrol yöntemlerini teşvik edici danışmanlık hizmetlerinin ve girişimlerinin biz aile hekimleri tarafından verilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Eğitim Aile Sağlığı Merkezi,Yaşam Tarzı, Aile Hekimliği, Yaşam Biçimi Davranışları, SYBD,SYBDÖ II