SEMİPARAMETRİK PANEL İKİLİ NİTEL TERCİH MODELİ: STIRPAT YAKLAŞIMI İLE KÜRESEL ÖLÇEKTE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN ÇEVRESEL BOYUTUNUN ANALİZİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞÇE ACAR

Danışman: Ebru Çağlayan Akay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Parametrik panel ikili nitel tercih modellerinde fonksiyonel yapı, modelde yer alan bağımlı değişken ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi tanımlayan belirli bir işlevsel biçime dayanır. Bunun yanında birçok kısıtlayıcı varsayım içermektedir. Varsayımsal sapmalar hipotez testleri, güven aralıkları ve istatistiksel çıkarım sonuçlarını olumsuz etkiler. Parametrik yaklaşımın varsayım kısıtlamalarına esneklik kazandırmak için alternatif yaklaşımlardan birisi nonparametrik yaklaşımdır. Fakat nonparametrik yaklaşımda, bağımlı değişken üzerinde yalnızca sürekli değişkenlerin etkisi ele alınmakta ve sürekli değişken sayısının artış göstermesiyle değişkenlerin yorumlanmasını güçleştiren boyut problemi ortaya çıkmaktadır. Semiparametrik yaklaşım, parametrik modellerin kısıtlamalarına esneklik sağlayarak, ayrılabilirlik hipotezi kapsamında nonparametrik yaklaşımın boyut problemine çözüm sunar. Bu tez çalışmasında panel ikili nitel tercih modelinde semiparametrik yaklaşım incelenmiştir. Bu doğrultuda parametrik yapıdaki klasik panel ikili nitel tercih modeli ile panel probit modeli ve semiparametrik panel ikili nitel tercih modeli sonuçları çevresel sürdürülebilirliğe dair oluşturulan modeller kapsamında incelenmiş ve en iyi parformans gösteren model belirlenmiştir. Küresel ölçekte yapılan incelemede bölgeler düzeyi, ülkelerin gelir grupları ve zaman etkisine göre belirlenen modeller ayrı ayrı tahmin edilmiştir. Elde edilen tahmin sonuçlarına göre panel ikili nitel tercih modelinde parametrik ve semiparametrik yaklaşım farklılıkları ile semiparametrik yaklaşımın üstünlüğü ortaya konmuştur.