Behçet hastalarında oküler inflamasyon, hastalık şiddeti ve diyet alışkanlıklarının incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM GÖK

Danışman: Hande Çeliker Ataberk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı Behçet üveiti olan ve olmayan Behçet hastalarında diyet alışkanlıklarını ortaya koymak, oküler inflamasyon ve hastalık şiddeti ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Behçet Hastalığı (BH) Uluslararası Çalışma Grubu kriterlerine göre Behçet Hastalığı tanısı almış olan hastalardan ayrıntılı anamnez alındı ve görme kesinliği (logMAR) ve göz içi basınçları (mmHg) not edildi, ön ve arka segment muayeneleri yapıldı. Fundus floresein anjiografi (FFA) ve optik koherens tomografi (OKT) çekimleri uygulandı. Behçet Hastalığı Güncel Aktivite Formu (Behcet Disease Current Activity Form, BDCAF) dolduruldu, Behçet Hastalığı toplam hastalık şiddeti hesaplandı, Akdeniz diyeti bağlılık ölçeği (Mediterranean Diet Adherence Screener, MEDAS) anketi uygulandı. Behçet üveiti öyküsü olan hastalar Behçet oküler atak skor-24 (BOS-24) ve "Standardization of Uveitis Nomenclature (SUN)" çalışma grubunun belirlediği Behçet üveiti klasifikasyon kriterlerine göre değerlendirildi. Behçet üveiti (BÜ) hastaları görme keskinliğine göre, OKT ve muayenede sekel varlığına göre kategorize edildi. Sağlıklı kontrollerin görme kesinliği (logMAR) ve göz içi basınçları (mmHg) not edildi, ön ve arka segment muayeneleri yapıldı, OKT çekildi ve MEDAS anketi uygulandı. Çalışmaya dahil edilen tüm bireylerden 24 saatlik besin tüketim kaydı (iki gün hafta içi, bir gün hafta sonu olmak üzere üç günlük) alındı ve antropometrik ölçümleri (boy, kilo ve beden kütle indeksi) not edildi. Besin tüketiminin değerlendirilmesi için katılımcılardan alınan 24 saatlik besin tüketim kayıtları "Bilgisayar Destekli Beslenme Programı, Beslenme Bilgi Sistemleri Paket Programı (BEBİS)" kullanılarak analiz edildi. BEBİS programı kullanılarak besin tüketim kayıtlarından elde edilen veriler günlük tüketim miktarlarına dönüştürüldükten sonra, Excel programında Diyet inflamatuar indeks (Dİİ) hesaplamaya yönelik geliştirilen formüle girilerek Dİİ hesaplandı. Bulgular: Kesitsel çalışmaya Behçet üveiti olan [BÜ(+)] 31 ve Behçet üveiti olmayan [(BÜ(-)] 36 Behçet hastası, sağlıklı kontrol (SK) 70 kişi dahil edildi. BÜ(-), BÜ(+), SK gruplarının yaş ortalamaları sırasıyla 468,3, 40,69,9, 4210,9 olup gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi (p>0,05). Behçet hastalarının MEDAS skoru (5,88±1,58) anlamlı olarak SK grubundan (6,87±1,9) daha düşük bulundu (p 0,05). Tüm Behçet hastalarında (n=67) BH şiddet skoruna göre 6 puan şiddetli olarak gruplara ayrıldı ve şiddetli olan grubun MEDAS skoru (5,23±1,31), hafif (6,45±1,86) ve orta gruba (6,12±1,55) göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,048) ancak Dİİ skorunda anlamlı fark izlenmedi (p>0,05). BH şiddet skoru ile MEDAS skoru arasında zayıf negatif korelasyon izlendi (r= -0,351 p=0,004). SK grubunun Akdeniz diyetine sıkı bağlılık oranı (%19) Behçet hastalarına (%8) göre daha yüksek bulundu (p 0,05). Behçet hastalarının tedavide kullandıkları ajanlara göre MEDAS ve Dİİ değerlendirildiğinde anlamlı fark izlenmedi (p>0,05). Sonuç: Behçet hastalarında diyet alışkanlıkları incelenmiş olup Akdeniz diyetine bağlılığın düşük olduğu gösterilmiştir. Akdeniz diyeti gibi anti-inflamatuar özellikteki diyetlerin BH'de sistemik ve oküler inflamasyonu azaltma potensiyeli olduğunu ön görmekteyiz. ANAHTAR KELİMELER: Akdeniz diyeti, Behçet hastalığı, Diyet inflamatuar indeks