Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı çocuğu olan ebeveynlerin COVID-19 sürecinde eğitim ve çevrimiçi (uzaktan) eğitim deneyimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TURAN DEMİRKIRAN
Danışman: Aydan Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğu olan ebeveynlerin COVID-19 dönemindeki uzaktan eğitim ve eğitim deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada COVID-19 döneminde ilköğretim düzeyinde eğitim alan otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip 16 ebeveyn ile yarı – yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda COVID-19 döneminde otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların uzaktan eğitime katılma konusunda sınırlı ilgi ve dikkat özellikleri nedeniyle zorluklar yaşadığı, bu dönemde eğitimde alınan kararlara uyum sağlamakta problem yaşadıkları, teknolojik imkanlara sahip olmada yetersiz kaldıkları ve bunları eğitim amaçlı kullanmakta zorlandıkları, değişen aile düzenlerinin hem çocuğun hem de ailelerin yaşamlarını etkilediği, öğretmenlerin ve tüm eğitim paydaşlarının bu süreçle ilgili hazırlıksız oldukları görülmektedir. Aileler kaliteli zaman geçirmekte, bu süreci çocuklarına anlatmakta zorluk yaşadıklarını ve çocuğun eğitim yükünün daha çok ebeveyn üzerinde olmasının kendilerini yetersiz hissettirdiğini ve psikolojik olarak yıprandıklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar çocuklarının akademik, sosyal, davranışsal alanlardaki becerilerinde yüz yüze eğitimle uzaktan eğitimi karşılaştırdıklarında çocuklarının yüz yüze eğitimde daha başarılı olduğunu belirtmişler. Uzaktan eğitimin çocukların hareket alanını kısıtladığını ve öfke, stres ve kaygı seviyelerinin yükseldiğini söylemişlerdir. Ailelerin bu süreçte psikolojik ve maddi desteklere, çocuklarıyla ilgili kaygılarının azaltılmasına, okul, öğretmenle iletişimin arttırılmasına ihtiyaç duyduğu bulunmuştur. Bunların yanı sıra COVID-19 sürecinin bazı çocuklarda akademik ve davranışsal alanlarda olumlu gelişmeler ortaya çıkmasına katkı sağladığı, aile içi iletişimi güçlendirdiği bulgularına ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip aileler için sürekli destek sağlanması, olası yüz yüze eğitimi etkileyebilecek durumlar için öncesinde müdahale planları yapılması gerektiği, otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların eğitiminde aile katılımının ve aile bilgilendirmesinin, destek eğitim hizmetlerinin süreklilik sağlaması önerilmektedir.