Salih Zeki'nin Hisab Dersleri eserinde hesaplamaya yönelik kullanılan yöntem ve tekniklerin incelenerek günümüz matematik müfredatıyla karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EYÜP ARABACI

Danışman: Ahmet Şükrü Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, Osmanlı son döneminde matematik ders kitabı olarak okutulan Salih Zeki'nin Hisab Dersleri eserindeki anlatımların incelenmesi ve günümüz müfredatındaki kazanımlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Osmanlı döneminde; bilime verilen önem, okuma yazma oranı, Avrupa ile yapılan teknolojik kıyaslamalar günümüze kadar süregelmiş ve Osmanlıdaki eğitim sistemi eleştiri konusu olmuştur. Ve maalesef üzerinden neredeyse 100 yıl geçmesine rağmen bu konuda bize ışık tutacak çalışmalar yok denecek kadar azdır. Buradaki çalışmada, Osmanlı'nın son döneminde Rüştiye'lerde (ortaokul) matematik ders kitabı olarak okutulmuş, Salih Zeki'ye ait "Hisab Dersleri" kitabı bağlamında Osmanlı rüştiyelerinde matematik öğretimini inceleyerek günümüz ortaokul müfredatıyla karşılaştırması yapılmıştır. Bu karşılaştırmayı yapmak için araştırmacı tarafından geliştirilen kazanım karşılaştırma çizelgesi kullanılmıştır. Bu bağlamda Osmanlı son dönemi matematik eğitimine bir nebze ışık tutulması ve yöntem ile teknik açısından değerlendirmesinin yapılması hedeflenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda eserin transkripsiyonu yapılarak günümüz Türkçesine çevirisi yapılmış olup yapılan çeviri sayesinde birçok kişinin okuyup anlaması ve fikir edinmesi hedeflenmiştir. Yapılan çalışma neticesinde kitapta anlatılan fakat günümüzde okullarda öğretilmeyen farklı tekniklerinde ele alınması ve kullanılabilir bir formata dönüştürülmesi amaçlanmış; bu sebeple geliştirilen teknik değerlendirme formu, 5 öğretmene uygulanarak gerekli veriler elde edilmiştir. Ayrıca oluşturulacak Osmanlıca Matematik Terimleri Lügatı ile bu sahada yapılacak çalışmalara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlıda matematik eğitimi, Salih Zeki, Hisab Dersleri.