Fosfor içeren yanma geciktirici poliüretan köpüklerin geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURADULLA HAMIDOV

Danışman: Memet Vezir Kahraman, Emrah Çakmakçı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Poliüretan köpükler modern hayatımızda çok önemli ve geniş kullanım sahalarına sahip plastik türü polimerlerden biridir. Ana hammaddeleri izosiyanat ve poliol başta olmak üzere çeşitli katkı malzemelerinin karışımından üretilmektedir. Rijit poliüretan esaslı köpükler genelde yalıtım sektöründe kullanılmaktadır. Ancak aleve karşı direncinin olmaması bu köpüklerin tek dezavantajıdır. Dolaysıyla, yanmaya karşı çeşitli alev geciktirici bileşikler kullanılmaktadır. Poliüretanlarda kullanılan alev geciktiriciler arasında özellikle azot ve fosfor bazlı şişen alev geciktiriciler oldukça etkilidir. Fakat bu tür alev geciktiricilerin reaktif olmaması, zamanla malzeme içerisinden göç etme riskini beraberinde getirmektedir. Böyle bir durumda köpük içindeki alev geciktirici etkisiz hale gelmesi ve ayrıca mekanik özelliklerinde kötü etkilenmesi kaçınılmazdır. Dolaysıyla, etkili ve aynı zamanda ana hammaddelerden poliol veya izosiyanatla reaksiyona girebilen reaktif alev geciktiricilere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tez çalışmamızda piperidin ve 9,10- dihidro-9-oksi-10-fosfafenantren-10-oksitten (DOPO) reaktif alev geciktirici bir katkı maddesi hazırlanmıştır. Sentezlenen alev geciktirici farklı oranlarda köpüğe katılmıştır ve bileşikten izosiyanat ile reaksiyona girerek otokatalitik etkisini göstermesi beklenilmektedir. FTIR ve NMR spektroskopileri yardımıyla bileşiğin yapısı karakterize edilmiştir. Hazırlanan rijit köpüklerin Oksijen indeksi (LOI) ve mekanik testleri yapılmıştır.