1917 Kırım Halk Cumhuriyeti Başkanı Numan Çelebi Cihan (1885-1918): Siyasi faaliyetleri, fikirleri ve eserleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF UZUNAĞAÇ
Danışman: Okan Yeşilot
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bütün Rusya Türkleri'nde ve Kırım'da 1880'li yıllar itibariyle milli bir uyanış dönemi yaşanmaya başlamıştır. İsmail Gaspıralı'nın Tercüman gazetesi ve Usûl-i Cedid okulları bu uyanışa öncülük etmiş ve Kırım'da genç milli aydınlar topluluğunun ortaya çıkmasına katkı sağlamıştır. Bu aydın grup 1900'lü yılların başında İstanbul'da eğitim almış, dönemin havasından, fikir hareketlerinden etkilenmiş ve Kırım'a geri dönmüşlerdir. Bu dönemde İstanbul'da eğitim alan gençlerin arasında Numan Çelebi Cihan da vardır. Rusya'da Mart 1917'de başlayan Bolşevik ihtilalinin oluşturduğu ortamdan yararlanan Numan Çelebi Cihan ve arkadaşları 1917 yılında Kırım Halk Cumhuriyeti'ni kurmuşlardır. Kırım Halk Cumhuriyeti kısa ömürlü bir devlet olsa da dönemin Kırım Türkü gençlerinin düşüncelerini, teşkilatçılıklarını, kendine güvenlerini ve eğitim seviyelerinin gelişmişliğini göstermesi açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, İsmail Gaspıralı sonrası dönemde yetişen bir genç olan Numan Çelebi Cihan ile dönemin gençlerinin Kırım Halk Cumhuriyeti'ni kurmadan önce gerçekleştirdikleri siyasi ve kültürel faaliyetler; Kırım Halk Cumhuriyeti'nin kuruluş aşamaları ve anayasasını inceledikten sonra, Çelebi Cihan'ın siyasi faaliyetleri, fikirleri ve eserleri üzerinden 1900'lü yıllarında başında Kırım'daki durumu birinci elden kaynaklar kullanılarak anlatmaktır. Anahtar Kelimeler: Numan Çelebi Cihan, Kırım Halk Cumhuriyeti, Kırım Müslümanları Merkezî İcra Komitesi