Öz-düzenlemeye dayalı öğrenme stratejilerini geliştirmeye yönelik laboratuar ortamının kavramsal anlama, bilimsel işlem becerisi ve kimyaya karşı tutum üzerindeki etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ SARIBAŞ
Danışman: HALE BAYRAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu arastırmanın amacı, öz-düzenlemeye dayalı ögrenme stratejilerini gelistirmeye yönelik olarak tasarlanmıs kimya laboratuarının fen ögretmen adaylarının beyansal ve prosedürel basarıları, kavramsal anlamaları, bilimsel islem becerileri ve kimyaya karsı tutumları üzerine etkisini arastırmaktır. Bu çalısmanın örneklemini Marmara Üniversitesi, Atatürk Egitim Fakültesi, Fen Bilgisi Ögretmenligi Ana Bilim Dalı'nda ögrenim gören ve 2007-2008 ögretim yılının bahar döneminde Genel Kimya Laboratuarı-II dersini alan 54 ögrenci olusturmustur. Çalısmada ön-test son-test kontrol grubu tasarımı kullanılmıstır. Çalısmanın örneklemi, her iki grupta da 27 ögrenci bulunacak sekilde, kontrol ve deney grubu olmak üzere rastgele iki gruba ayrılmıstır. Deney grubunda bir dönem boyunca toplam 10 deney, öz-düzenlemeye dayalı ögrenme stratejilerini gelistirmeye yönelik olarak tasarlanmıs ögretim yöntemine göre uygulanmıstır. Kontrol grubu ise aynı 10 deneyi geleneksel (dogrulama) yönteme göre gerçeklestirmistir. Çalısmadan elde edilen nicel veriler, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak degerlendirilmistir. Hipotezleri test etmek için t-testi kullanılmıstır. Hipotezler 0,95 güvenirlik aralıgında test edilmistir. Bu çalısmada nitel veri olarak, deney grubundaki ögrencilere çalısmanın basında ve sonunda verilen yarı-yapılandırılmıs yansıtıcı görüsme formları kullanılmıstır. Ögrencilerin bu formlara verdigi cevaplar kodlanarak kategoriler olusturulmus ve egitim sonunda ögrencilerin tutumu, motivasyonu ve ögrenme stratejilerinde bir degisim olup olmadıgı daha ayrıntılı bir sekilde incelenmistir. Çalısmanın basında iki grup arasında anlamlı bir fark olup olmadıgını belirlemek için Basarı Testi, Kavram Testi, Bilimsel slem Beceri Testi, Kimya Tutum Ölçegi ve Ögrenmede Motive Edici Stratejiler Ölçegi ön-test olarak verilmistir. Analiz sonuçları, her iki gruptaki ögrencilerin bu testlerden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark olmadıgını göstermistir. Söz konusu testler tüm ögrencilere son-test olarak da uygulanmıstır. Arastırma sonucunda elde edilen bulgular, iki grubun beyansal ve prosedürel bilgileri arasında anlamlı bir fark olmadıgını, ancak deney grubundaki ögrencilerin kavramsal gelisiminin, kontrol grubundakilere göre daha fazla oldugunu göstermistir. Arastırmanın bulguları, deney grubundaki ögrencilerin bilimsel islem becerilerinin gelistigini, ancak kontrol grubundaki ögrencilerin bilimsel islem becerilerinin anlamlı olarak degismedigini göstermistir. Arastırmanın sonunda deney grubundaki ögrenciler, degiskenleri tanımlayabilme ve islemsel açıklamalar getirebilme boyutlarında kontrol grubundaki ögrencilere göre daha basarılı olmuslardır. Deney grubundaki ögrencilerin egitimin basında ve sonunda doldurdukları yansıtıcı görüsme formlarına verdigi cevaplar onların tutumları ve motivasyonlarının egitim süresi boyunca arttıgını göstermis olmasına ragmen, deney ve kontrol grubunun Kimya Tutum Ölçeginin son-testinin gerek toplam puanları arasında gerekse herhangi bir boyutundan aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark bulunamamıstır. Çalısmanın sonunda, iki grubun Ögrenmede Motive Edici Stratejiler Ölçeginin sontest puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıstır. Bununla birlikte, deney grubundaki ögrencilerin ÖMSÖ son-test puanları ön-test puanlarından anlamlı olarak daha yüksekken, kontrol grubundaki ögrencilerin ÖMSÖ ön ve son-test puanları arasında anlamlı bir fark çıkmamıstır. Bu ölçegin motivasyonel inançlar ve ögrenme stratejileri bölümlerinden aldıkları puanlar açısından da iki grup arasında anlamlı bir fark bulunamamıstır. Ancak çalısmanın sonunda kontrol grubundaki ögrencilerin motivasyonel inançları düsüs gösterirken, deney grubundaki ögrencilerin motivasyonel inançları anlamlı bir degisim göstermemis görünmektedir. Motivasyonel inançlar bölümünde yer alan deger inançları ile duyussal boyutlarda iki grup arasında yine anlamlı bir fark görülmezken, beklenti inançları boyutundan deney grubundaki ögrencilerin aldıgı puanlar, kontrol grubundakilere göre daha yüksek bulunmustur. Bu ölçegin son-test puanlarının t-testi sonuçları, deney ve kontrol grubundaki ögrencilerin bilissel ve bilisüstü ögrenme stratejilerinin toplam puanları arasında anlamlı bir fark olmadıgını; ancak deney grubundaki ögrencilerin bilissel ve bilisüstü ögrenme stratejilerinin egitim süresince artarken, kontrol grubundaki ögrencilerin bu stratejilerinin anlamlı olarak degismedigini göstermistir. Son-test analiz sonuçları, deney grubundaki ögrencilerin bilisüstü ögrenme stratejilerinden aldıkları puanların kontrol grubundaki ögrencilerinkinden anlamlı olarak daha yüksek oldugunu göstermistir. Deney grubundaki ögrencilerin yansıtıcı görüsme formlarının nitel analizi, onların bilisüstü farkındalıklarının ve kullandıkları bilisüstü becerilerin çesidinin arttıgını göstererek, t-testi bulgularını desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Öz-düzenlemeye dayalı ögrenme, motivasyon, bilimsel islem becerileri, kavramsal anlama, kimya laboratuarı ve tutum.