Veri gazeteciliği, algoritmik habercilik ve yapay zekanın, gazetecilik üzerindeki dönüştürücü etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULHAMİD DOĞANAY
Danışman: ZEYNEP YELDA KADIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İçinde bulunduğumuz yüzyılda yapay zeka alanında yaşanan devrimler, bazı bilim insanlarınca evrenin doğuşu ve yaşamın başlangıcından sonra yaşanan en büyük gelişme olarak adlandırıldı. Yapay zeka alanındaki gelişmeler, birçok sektörle beraber, gazeteciliği de derinden etkiledi. Yapay zeka teknolojilerinin gazeteciliğe girişiyle geleneksel gazetecilik yöntemleri büyük bir dönüşüm geçirdi. Bu dönüşümle beraber gazetecilikte, algoritmik habercilik ve makine öğrenmesi gibi kavramlar ortaya çıktı. Bilişim sektöründe yaşanan gelişmelerin getirdiği kolaylıklar veri gazeteciliğini de dönüştürdü. Gazetecilik sektöründe yaşanan gelişmeler araştırılarak, farklılaşan haber üretimi, yeni teknolojilerin uygulama alanları, habercilik etiğini nasıl etkilediği, istihdamı nasıl etkilediği ve dijitalleşen gazetecilikteki yeniliklere uygun, uzman gazetecilerin eğitimi konuları değerlendirildi. Veri gazeteciliğinde yaşanan gelişmelerde, veri toplayıp analiz etmek için çoğu zaman sadece internete erişimin yeterli olduğu görüldü. Özellikle yapay zeka alanında kullanılan, programların günümüzde ne oranda gelişmiş olduğu, bu çalışmaya özel olarak GPT-4 ve Midjourney programları kullanılarak görsel ve yazılı uygulamalarla örneklendi. Bu örnekler sonucunda gazetecilikte yapay zeka programlarından nasıl faydalanılabileceği analiz edildi. Gazetecilik sektöründe meydana gelen dönüşümün, maç skorları, hava durumu gibi basit ve sıradan haberlerle uğraşan birçok gazeteciyi işsiz bırakabileceği görüldü. Bilişim teknolojileri, yapay zeka ve veri gazeteciliğine yönelik gazetecilere verilen eğitim Dünya genelinde araştırılarak analiz edildi. Sektörde yaşanan dönüşüme karşı gazetecilerin de kendini geliştirip dönüştürdüğünde, işsiz kalmak yerine sektöre uygun yetkin gazeteciler olabileceği anlaşıldı. Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Veri Gazeteciği, Algoritma, Büyük Veri, GPT-4, Makine Öğrenmesi, İstihdam, Eğitim, Haber Üretim Pratikleri, Hikayeleştirme