Kaynaktan Eğitime Atasözleri ve DeyimlerÇelebioğlu Abdülhalim Hakkı Atalar Sözü Mecmuası2. Cilt 1446.-1554. Sayfaları Arası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİHA TÜRKSOY
Danışman: Mustafa Sinan Kaçalin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Atasözleriyle ve deyimlerle ilgili özellikle Osmanlı Devleti'nin [1300-1922] son dönemlerinde birçok derleme yapılmıştır. Bu çalışmada, bu derlemelerden biri olan ve Türk Dil Kurumu Kütüphanesine Etüt /104-1 ve Etüt/101-2 numaralarıyla ve Atalar Sözü adıyla kayıtlı bulunan Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı'nın iki ciltlik yazma eserinin 1446. ila 1554. Sayfaları ele alınmıştır. Çalışma; Giriş ve Yöntem, Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı'ya ve Atalar Sözü Mecmuası'na Dair, Metin, Dizin, Sonuç, Kaynaklar ve Ekler olmak üzere yedi bölümden oluşmaktadır. Yazılması 1898 Ağustos 22'den başlayarak en azından 1920 Kasım 12'ye kadar yirmi yılı aşkın bir süre ile devam etmiş olan Atalar Sözü Mecmuası, Arap harfleri temelli Osmanlı elifbası ile kaleme alınmış bir yazmadır. Eserin asıl metin kısmı; atasözü, deyim, vecize, mısra, beyit, dua ve kargış gibi yapılardan oluşan madde başları, madde başlarında geçen bazı kelimelerin açıklamaları, madde başlarında geçen bazı kelimelerin farklı imlaları ve madde başlarının bir kısmının geçtiği alıntılardan oluşmaktadır. Bu çalışmada asıl metni meydana getiren madde başları, açıklamalar ve alıntılar tespit edilerek madde başları ve müellife ait açıklamalar Türkiye Türkçesine aktarılmış, alıntılar ise çeviri yazı ve Latin harfli olarak kaydedilmiştir. Ayrıca; alıntılar kaynak metinlerden alınarak tahkik edilmiştir. Türkiye Türkçesinde kullanılmayan kelimelerin anlamları ve kelimelerin yazmada kaydedilmiş farklı imlaları dipnot ile gösterilmiştir. Gerekli görülen hususlar ise ayrıca açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: atasözü, deyim, derleme, Osmanlı Türkçesi, Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı