Ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin zaman yoksulluğu bağlamında ev işi ve boş zamanlarının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİR PEHLİVAN

Danışman: Devrim Dumludağ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de yaşayan, 15-29 yaş arasında olan ve ne eğitimde ne de istihdamda yer almayan grup olan NEET'lerin (Not in Education, Entertainment or Training) zaman yoksulluğunu araştırmaktadır. NEET'ler, işgücü piyasasından genç yaşta uzak kalmaları nedeniyle hayatlarının ileri aşamalarında iş bulmakta zorlanmaktadırlar. İş bulabilenler ise daha düşük ücretle çalışmak durumunda kalmaktadırlar. Dinamik ve geliri olmayan bu grubun suça karışma olasılıkları de daha fazladır. Bu nedenler dolayısıyla söz konusu grup oldukça kırılgandır. Araştırma söz konusu kırılgan gruba odaklanmaktadır. Araştırma veri seti TÜİK 2014/15 Zaman Kullanım Anketi mikro verisidir. Anket kapsamında 10 yaş ve üzerinde 25.109 kişinin verisi toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 15-29 yaş arasındaki NEET'ler olması nedeniyle, söz konusu grup ayrıştırılmıştır. Ayrıştırma sonucunda çalışma grubu 1.238 kadın ve 403 erkek olmak üzere toplamda 1.642 kişi olarak belirlenmiştir. Çalışmada; kişilerin işgücü piyasasından uzak kalmasında, emek arzı belirleyicisi olarak boş zamanın önemli bir faktör olup olmadığı, toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden incelenmektedir. Yöntem olarak En Küçük Kareler Yöntemi (EKKY) kullanılmış olup, uluslararası literatürle uyumlu bulgulara ulaşılmıştır. Türkiye'de 15-29 yaş arasında NEET statüsünde olan kadınların aynı statüdeki erkeklere oranla yaklaşık üç kat daha fazla ev ve bakım işi yaptıkları tespit edilmiştir. NEET'lerin boş zamanları incelendiğinde kadınların, erkeklere kıyasla yaklaşık iki kat daha az boş zamana sahip oldukları tespit edilmiştir. Boş zamanın kalitesi incelendiğinde ise, NEET kadınların boş zamanlarını erkeklere kıyasla iki kat daha fazla evde geçirdikleri ve yanlarında 10 yaş altı bir çocuk bulunma ihtimalinin de iki kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda Türkiye'de NEET statüsünde olan kadınlar, toplumsal olarak, ev ile birlikte değerlendirilmekte ve hayatlarını ev temelli kurmaktadırlar. Söz konusu grubun kırılgan olması ve NEET statüsünde olmanın kalıcı etkileri olduğu göz önüne alındığında, gruba yönelik olarak cinsiyet eşitliği güden politikalar tartışılmalıdır. Uluslararası bağlamda yürütülen çalışmalarda, cinsiyet eşitliği güden aile politikalarının cinsiyet eşitsizliğini azalttığı tespit edilmiştir.