Zamandaki Punctum: La Jetee


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Fotoğraf Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Çağkan Koca

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bülent Ümit Erutku

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İkinci Dünya Savaşının üzerinden on yedi yıl geçmiş ve Soğuk Savaşın gölgesinde, Kıyamet Günü Saati'nin tik-taklarının hüküm sürdüğü bir dönemde, 1962 tarihinde Chris Marker'ın La Jetée adlı eseri adeta zamanı delip geçmiş ve bir ok gibi bilim-kurgu sinemasının üzerine fırlamıştır. Yirminci yüzyılın önemli filozoflarından Henri Bergson'un zaman ve belleğe dair düşüncelerinin izlerini barındıran bu kısa film (Marker'ın tabiriyle foto-roman ya da sine-roman), fotoğrafı hem bellekle hem de zamanla kurduğu ilişki bağlamında bir anlatı aracı olarak kullanmıştır. Marker film boyunca inşa ettiği zaman yolculuğu anlatısını belleğin ve fotoğrafın ontolojisiyle girift bir ilişki içerisinde kurmuştur. Böylece tekniğin anlatıyı güçlendirmek, doğru temsil etmek amacıyla kullanılmasının, sinema tarihindeki en iyi örneklerinden birini oluşturmuştur. La Jetée eseri bütün bu bahsedilen fotoğraf tekniği, zaman, anlatı ve bellek arasındaki ilişkiler üzerinden Roland Barthes'ın punctum kavramının anlamı genişletilerek, Bergson'un süre ve bellek hakkındaki düşüncelerinin ve Paul Ricoeur'nün Üçlü Mimesis kuramının ışığında analiz edilecektir.