Bası yarası hastalarının sağlık hizmet alım sürecinin haritalandırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜZEYYEN GEÇİCİ
Danışman: SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ, MEHMET AKMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bası yaraları, tüm dünyada sık görülen, hastaların fiziksel ve psikososyal yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen ve sağlık sistemi için yüksek maliyeti olan, çoğunlukla önlenebilir klinik bir sorundur. Önlenebilir olmaları nedeniyle görülme sıklığı bakım kalitesinin önemli bir göstergesidir. Uygulanan bakım stratejilerinin etkili olması için sağlık hizmeti sağlayıcılarının hasta deneyimlerini izlemesi önemlidir. Birçok ülkede ki sağlık hizmeti politikaları, hasta deneyimini sağlık hizmeti kalitesinin temel bir bileşeni olarak tanımlar. Bası yarası olan hastalar üzerine yaptığımız bu çalışmada; yara hastasının sağlık hizmeti alım sürecine odaklanıldı ve bası yarası hastalarının çeşitli hastalık aşamalarındaki deneyimleri bir yolculuk modeli aracılığıyla tanımlandı. Sağlık yolculuğu yaşayan kişi sadece fiziksel değil hayatı her açıdan etkilenen bir kişidir. Hasta yolculuğunun haritalandırılması bası yarası hastalarının deneyimlerini derinlemesine araştırmanın bir yoludur. Çalışmamız hasta merkezli, kanıta dayalı bir klinik yolun geliştirilmesi ve uygulanmasına temel teşkil edecek verileri oluşturmak için bası yarası hastalarının sağlık hizmetlerindeki yolculuğunu tanımlamayı amaçlamıştır. Yöntem: Kalitatif bir araştırma olarak planlanan çalışmamızda Evde Sağlık Hizmetleri'ne kayıtlı bası yarası öyküsü olan 9 hasta belirlenerek; ev ziyareti esnasında birebir yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Yapılan analiz sonrasında hasta görüşme verilerinden elde edilen kodlar benzer özelliklerine göre kategoriler altında; kategoriler de sınıflandırılarak temalar altında gruplanmıştır. Ortaya çıkan kodlama çerçevesi, triangulasyon sürecinde tüm yazarlar arasında tartışılmıştır. Analiz sonucunda ortaya çıkan dört ana tema; "korktuğum başıma geldi", "kayboldum", "ben yokum yaram var", "bu yolda yalnız yürüyorum"dur. Tartışma: Sağlık hizmeti alım yolculuklarında tüm katılımcılar süreci farklı şekillerde deneyimlemişlerdi. Görüşmeler incelenip detaylı analiz edildiğinde, katılımcıların sağlık hizmetleriyle olan etkileşimlerinde ortak noktalara ulaşıldı. Analizimiz sonrası ortaya çıkan kategoriler hastaların deneyimlerinde ki bu ortak noktalardı. Bu noktalar bası yarası sürecindeki dönüm noktalarını, sağlık sisteminin açıklarını gösteriyordu. Katılımcılarla yaptığımız görüşmelerin analizi ve hasta yolculuklarının haritalandırılması sonucunda, eksik geçiş bakımı ve plansız hastane taburculuğu yapılan hastaların, evde devam eden süreçte birinci basamak sağlık hizmetine erişmekte zorlandığı, toplum içinde verilen sağlık hizmetlerinde kapsamlı değerlendirilme ve tedavi takiplerinde yetersizlikler olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç: Çalışmamız bası yarası hastalarının sağlık hizmeti alım deneyimlerine yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. Bulgularımız bireylere verilen sağlık hizmetinin iyileştirilmesine yönelik yapılacak çalışmalara rehberlik sağlayacaktır.