Türkiye'de savunma sanayii teşviklerinin kamu kesiminin sağladığı sosyal fayda bağlamında incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: METE ÇAPAR
Danışman: Özkan Zülfüoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'nin coğrafi konuma bağlı faktörleri ve yaşadığı çatışmalar, yerli savunma sanayii kurulması ve geliştirilmesi noktasında önemli bir çabayı beraberinde getirmiştir. Son yıllarda, devletin savunma sanayine olan yatırımları artmış, aynı zamanda uygulamaya konulan teşvik politikalarıyla özel sektör yatırımlarının da bu alana çekilmesi hedeflenmiştir. Devletin ekonomideki nihai amacı, sosyal faydayı maksimize ederek refahı artırmaktır. Bu çalışmada, savunma sanayine sağlanan teşviklerin ve devlet müdahalelerinin sosyal fayda bağlamında bir incelemesi sunulmuştur. Savunma hizmeti, faydaları tüm topluma yayılan bir tam kamusal maldır ve bu hizmetin sunumunda çok ciddi dışsallıklar ortaya çıkmaktadır. Bu bakımdan savunma sanayine sağlanan teşviklerin ekonomik ve toplumsal sonuçları, kamusal mallar ve dışsallıklar teorileri yardımıyla çalışmada tartışılmıştır. Araştırma metodu olarak doküman analizi yönteminin kullanıldığı çalışmada, savunma harcamalarına, savunma sanayii performansına, teşviklere dair geçmiş ve güncel veriler derlenerek, analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, savunma sanayine sağlanan teşviklerin öncelikle savunma tedariğinde dışa bağımlılıkları azaltmaya yardımcı olarak sosyal fayda katkısı sunduğu görülmüştür. Ayrıca, ülkedeki teknoloji kapasitesinin artırılması ve özel sektörün uyarılması yoluyla da istihdam ve büyüme sağlanarak, sosyal faydanın uyarılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, bir zorunluluk olan savunma harcamalarının olası ekonomik etkileri gözetilerek gerçekleştirilmesinin ve teşviklerin özellikle olumlu dışsallığı olan destekleyici sektörlere verilmesinin, sosyal fayda açısından olumlu sonuçlar doğurabileceği düşünülmektedir.