Akut pankreatitte radyolojik ve klinik skorlama sistemlerinin hastalığın ciddiyetini öngördürmedeki değerliliklerinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İBRAHİM AKTAŞ

Danışman: HALDUN AKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Akut pankreatit, inaktif haldeki sindirim enzimlerinin çeşitli sebeplerle aktif hale geçerek pankreas dokularını sindirmesi ve buna karşı yaygın bakteriyel olmayan bir inflamasyon gelişmesi ile karekterizedir. AP'nin klinik bulgularının geniş bir yelpazede seyretmesinden dolayı bulguların hastalığın şiddetinin derecelendirilmesinde nesnel olarak değerlendirilmesi zordur. Bunun yanı sıra hastalığın klinik şiddetinin önceden öngörülmesi, sistemik antibiyotik, yoğun bakım veya cerrahi tedavi gereksiniminin belirlenmesi ve planlanması açısından önemlidir. Günümüze kadar birçok skorlama sistemi bu amaçla geliştirilmiştir. Şu aşamada, hastalığın şiddetini belirleyen tek bir birleşik skorlama sistemi bulunmamaktadır. Bu çalışmada da klinikte kullanılmakta olan Ranson, BISAP, HAPS ve Balthazar skorlama sistemlerinin hastalığın ciddiyetini öngördürmedeki değerliliklerinin kıyaslanması amaçlanmıştır. Bu araştırma için 7 ay boyunca Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisinde Atlanta kriterlerine göre AP tanısı alıp hastane yatışı yapılan hastaların demografik, klinik, radyolojik ve laboratuar verileri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Çalışma sonunda hastaların klinik, laboratuar ve radyolojik görüntülemeleri kullanılarak "ilk 24 saat Ranson", "BISAP" ve SIRS skorları hesaplandı. "CTSI" skorları ise retrospektif olarak hastanenin Medin hasta takip sistemine, Radyoloji Anabilim Dalı uzmanlarınca işlenen resmi BT raporları üzerinden hesaplanmıştır. Prognostik skorlama yöntemlerinin aylık mortalite öngörüsü ROC analizi ile incelendiğinde BISAP skorunun mortaliteyi %91 yakalayabildiği (95% CI: 0,85-0,96), SIRS skorunun da mortaliteyi %77,4 oranında kestirebildiği saptanmıştır (95% CI: 0,68-0,84).Sonuç olarak AP prognostik skorlamalar arasında BISAP ve BISAP içerisindeki parametrelerden biri olan SIRS skorları hastalardaki aylık ve genel mortalite açısından daha duyarlı ve özgül bulunmuştur. Diğer skorlama sistemlerinin de anlamlı sonuçlar vermesine rağmen, Ranson skorlama sisteminin mortaliteyi öngördürme açısından pek başarılı olmadığı bulunmuştur.