EPİLEPSİ TEDAVİSİNE YÖNELİK ETOSÜKSİMİD İÇEREN POLİLAKTİK ASİT/BİZMUT FERRİT FİBER YAPILARIN ÜRETİLMESİ VE KARAKTERİZASYONU
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İZEL YİĞİT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Songül Ulağ
Eş Danışman: Rezzan Gülhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin yoğun ve tekrarlayan deşarjı nedeniyle beynin farklı bölgelerindeki sinir iletiminin bozulması sonucu ortaya çıkan ve belirtilerin bir kısmının nöbetlerle ortaya çıktığı bir hastalıktır. Tedavi için kullanılan antiepileptik ilaçların (AEİ) biyoyararlanımın düşük olması ve nöbet sırasında ilaçların ağız yoluyla uygulanamaması; yeni ilaç dağıtım sistemlerine olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada polilaktik asit (PLA)/bizmut ferrit (BFO, BiFeO3) karışımına etosüksimid ilaç takviyesi sonrası yapılan testler ile epileptik nöbetler üzerine potansiyeli incelenmiştir. Öncelikle PLA ve farklı oranlarda BFO ile hazırlanan çözeltiye belirli oranda çözücü eklenerek elektroeğirme yöntemi ile fiber üretilmiştir. PLA çözüldükten sonra elektroeğirme yöntemi ile fiber oluşumu için optimum olacak şekilde belirli oranlarda 5 mg, 7,5 mg ve 10 mg BFO ilave edilerek bir çözelti hazırlanmıştır. Hazırlanan çözeltilerden elektroeğirme ile elde edilen fiberlerin test sonuçları değerlendirilerek 5 mg BFO katkılı fiber seçilmiştir. İlaç yüklü fiberler, etosüksimid (ETX) ilacının farklı oranlarda (10 mg, 15 mg ve 20 mg) aynı prosedürlerle eklenmesiyle oluşturulmuştur. Fiberlerin morfolojik yapısı, taramalı elektron mikroskop (SEM) kullanılarak incelenmiştir. İnceleme sonucunda gerek rahat üretim yapılabilmesi gerekse fiber boyutlarının homojen dağılımına bakıldığında, 5 mg BFO katkılı numune ile çalışmaya devam edilmiştir. Diferansiyal taramalı kalorimetre (DSC) kullanılarak fiberlerin termal özelliklerine bakıldığında, saf PLA' ya nazaran BFO ve ETX ilavesiyle birlikte Tg sıcaklıklarında bir azalma (40 °C), Tm sıcaklıklarında ise artış (155 °C) gözlenmiştir. Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) ile fiberlerin kimyasal özellikleri incelenmiş ve oluşan ana pik tüm numunelerde yaklaşık olarak 1750-1770 cm-1 aralığında bir dalga boyu ölçülmüştür fakat oluşma sürelerinde farklılıklar tespit edilmiştir. Çekme testi sonucunda mekanik özellikleri, en yüksek çekme dayanımı (2.04 ± 0.64 Mpa) % 10 PLA / 5 mg BFO / 15 mg ETX olarak karakterize edilmiştir. Vücut içi ortamı, fosfat tampon çözeltisi ile sağlanarak farklı zaman aralıklarında Ultraviyole (UV) - Spektrofotometre ile elektrik kontrollü ve elektrik kontrolsüz ilaç salım özellikleri irdelenmiş ve ETX konsantrasyonu yükseldikçe ilaç salımda yavaşlama olduğu gözlenmiştir. Şişme davranışı ve son olarak insan nöroblastoma hücre hattı kültürü (SH-SY5Y) ile hücre canlılığı testi başarıyla tamamlanmıştır. Hücre canlılığı ve çoğalmasında artış ve aynı zamanda 8 günün sonunda en yüksek şişme oranı (%340) , %10 PLA/5 mg BFO/10 mg ETX (10) numunesinde gözlenmiştir. Sonuç olarak üretilen fiberlere, BFO ve etosüksimid ilavesi ile çekme mukavemetinde artış (sırasıyla; 2.49 ± 1.01 MPa ve 2.04 ± 0.64 MPa), elektrik kontrollü ve elektrik kontrolsüz ilaç salımını yavaşlatmış, şişme ve hücre test sonlarında kabul edilebilir (sırasıyla; %340 ve %120) sonuçlara ulaşılmıştır.