ULTRAVİYOLE IŞINIMLARIN FOTOĞRAFTA KULLANIMI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Fotoğraf Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ ANIL DURMAZ

Danışman: Bülent Ümit Erutku

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sir William Herschel'ın termometrelerle gerçekleştirdiği bir deneyde kızılötesi ışınları keşfetmesiyle birlikte görünmeyen ışınların varlığı kanıtlanmıştı ve bu keşif bilim insanlarını diğer ışın türlerini keşfetmelerini sağlayacak araştırmalar yapmaya yönlendirmişti. Johann Wilhelm Ritter'in, Herschel'ın deneyine farklı bir yaklaşımda bulunarak termometre yerine gümüş klorür kullanmış olması, ultraviyole(UV) ışınların varlığını kanıtlamasını sağlamıştı. Böylece yeni keşfedilen görünmez ışınlarla birlikte elektromanyetik spektrum oluşmaya başlıyordu. Elektromanyetik spektrum üzerinde gözün görebildiği bölüm 400-700 nm dalga boyları arasındaydı ve UV ışınlar bu aralığın dışında kaldığı için insan gözü onları algılayamamaktaydı. UV ışınların ana kaynağı Güneş'tir. Güneş'ten gelen UV ışınlar dalga boylarının uzunluğuna göre üç gruba ayırılmışlardır. Bu gruplar: UV-A, UV-B ve UV-C ışınlar olarak adlandırılmıştır. Vücudun Güneş'ten aldığı ultraviyole ışınlara ihtiyacı olduğunun öğrenilmesi ve gelişen teknolojik imkânlarla birlikte farklı dalga boylarına denk gelen UV yapay ışık kaynakları üretilmiştir. Yapay ışık kaynaklarının üretilmesiyle birlikte UV ışınlar dalga boylarına göre farklı alanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde sanatta da UV ışık kaynakları kullanılmaktadır. Fotoğraf çekimlerinde, tiyatroda, resimde, vücut boyamada, seramikte ve enstalasyonlarda sanatçılar UV ışınları kendi çalışmalarıyla birleştirerek yeni ve yaratıcı işler üretmektedirler. Fotoğraf alanında, sağlık ürünlerinin cilt üzerindeki etkilerinin fotoğraflanması, suç mahallinde gözle görülemeyen delillerin fotoğraflanması, astronomik araştırmalarda gezegenlerin yüzeylerinin fotoğraflanması, bitkilerin ve doğanın fotoğraflanması gibi amaçlarla kullanılmaktaydı. Sanatsal anlamda ise UV ışık altında parlayan boyaların, modellerin üzerine dökülmesiyle farklı portre fotoğraf çalışmaları yapılmaktadır. Bazı vücut boyama sanatçıları, floresans boyalarla boyadıkları modellerinin fotoğraf çekimlerini yaparak iki sanat dalını bir arada kullanmaktadır. Farklı renklerde parlayan kıyafetler ve boyalar fotoğraf sanatçıları tarafından yaratıcı görseller elde edebilmek adına moda çekimlerinde kullanılmaktadır.