ŞÜKRULLAH EL-AMASYAVÎ’NİN KİTÂBU BEHCETİ’T-TEVÂRÎH’İNİN MUSTAFA EL-FÂRİSÎ ÇEVİRİSİ (vr.450a-478b) (İNCELEME - METİN - DİZİN - TIPKIBASIM)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Feyza Doğu Baş

Danışman: Aylin Koç Giannopoulos

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamıza konu olan Şükrullah el-Amasyavî'nin kaleme aldığı Behceti't-Tevârîh adlı eser, 15. yüzyılda Mustafa Fârisî tarafından Mahbûbu'l Kulûbi'l-Ârifîn adıyla Türkçeye tercüme edilmiştir. Çalışmamız bu eserin Beyazıt nüshasının 450a-478b varakları arası üzerinedir. Bu sayfa aralıkları on üç bölümden oluşan eserin on ikinci bölümüne denk gelmektedir. Bu bölümde ise Benî Ümeyye halifeleri, Abbâsî halifeleri, Alevîler'in halifeliği ve Selçuklu hükümdarları yer almaktadır. Çalışma; İnceleme, Metin, Dizin ve Tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır: İnceleme bölümünde eserin müellifi Şükrullah'ın hayatına ve edebi kişiliğine, eserlerine, Behceti't-Tevârîh'in yazılışına, içeriğine, nüshalarına ve kaynaklarına yer verilmiştir. Eser üzerinde yapılan çalışmalar ve Mustafa el-Fârisî'nin Mahbûbu'l Kulûbi'l-Ârifîn adlı tercümesi hakkında bilgi verilmiştir. Özet, metnin bölümlerine göre yazılmıştır. Bölümler, metin orijinalindeki sıralamasına göre oluşturulmuştur. Metnin dil özelliklerinin incelenmesinde; seslerin yazılışlarına, ses ve şekil bilgisine yer verilmiştir.Metin bölümde sayfa ve satır numaraları belirtilerek nüsha, çeviri yazıya aktarılmıştır. Arapça ibarelere orijinal şekliyle metinde yer verilmiş, açıklamaları ise dipnotta belirtilmiştir. Müelliften kaynaklanan yanlış harekelendirmeler de dipnotla gösterilmiştir. Dizin kısmında metinde geçen tüm kelimelere yer verilmiş, sözcükler metindeki bağlamlarına göre anlamlandırılmıştır. Kelimelerin hangi sayfa ve satırda geçtiği, hangi dile ait oldukları, kaç defa kullanıldığı, kullanılmış ise yer aldığı tamlamalar da ayrıca belirtilmiştir. Ayrıca deyimleşmiş ifadeler anlamları verilerek alt başlıkta gösterilmiştir. Genel dizin haricinde metinde çok fazla özel isme yer verildiği için Kişi Adları Dizini ayrı bir dizin olarak hazırlanmıştır. Tıpkıbasım bölümünde üzerinde çalıştığımız nüshanın tıpkıbasımı yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Behceti't-Tevârîh, Mustafa el-Fârisî, Abbâsî Halifeleri.