Dil-zihin bağlamında kasr üslûbu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUNCAY AZAR

Danışman: Yılmaz Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zihinlerde oluşan düşünce, dil sayesinde dış dünyada varlık bulur. Dilin, insanın zihnindeki düşüncesinin tercümanı olması şüphesiz, lafızlarının belirli göstergelere sahip olması sebebiyledir. Dilin bu fonksiyonu sayesinde konuşan düşüncelerini/hislerini, muhatabına bu yolla aktarmaktadır. Böylelikle lafızlar salt bir ses olmasının ötesinde hisleri/düşünceleri ifade eden bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. Konuşan kişi düşüncesini/vermek istediği mesajını karşılayacak anlamı, kendi dilinde seçtiği lafızları bulmak ve bu lafızları o dilin gramer yapısına uyarlamak suretiyle gerçekleştirir. Bu bağlamda 'kasr' üslûbu, muktezâyı hâl çerçevesinde ele alınarak bu üslûbun seçilmesinde etkin olan muhatabın durumu, konuşanın düşüncesi ve sözün söylenildiği ortam tahlil edilmeye çalışılmıştır. Böylece 'kasr' üslûbu, konuşan ve muhatap arasında gerçekleşen psiko-sosyal boyutuyla ele alınmıştır. İlk olarak 'kasr' üslûbunun Arap dilindeki gramer boyutuna değinilmiş, sonrasında bu gramere sadık kalan konuşanın bu üslûbu kullanmasındaki hedefleri aktarılmıştır. Sözün edebi niteliğe sahip olmasını sağlayan 'muktezâyı hâl' meselesi, 'kasr' üslûbunda bilfiil göz önünde bulundurularak bu üslûbun sahip olduğu edebi değer ortaya çıkartılmıştır.