Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA TOĞRUL
Danışman: Hakkı Hakan Erkiner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tanıma kurumu; devlet tanımı ve devletleşme sürecini, devletin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını açıklamadaki zorluklar sebebiyle araştırmacılar tarafından kullanılan ölçütlerden biridir. Nitekim sosyal bilimlerdeki kesinlik arayışına rağmen devletin tanımı ve devletleşme sürecindeki belirsizlikler; tanıma kurumunu merkez alınan önemli ölçütlerden biri haline getirmiştir. Devletin tanımı konusundaki değişik görüşler ve üzerinde uzlaşılmış bir devlet tanımının bulunmayışı da tanıma ve benzeri kurumları ölçüt almayı gerekli kılmıştır. Bu çalışmamızda uluslararası hukukta devletleşme süreci ve devletleşme sürecinde tanıma kurumunun hangi şekillerde etkili olduğu gerek kavramsal gerek uygulamalı boyutlarıyla incelenecektir. Çalışmamızda tanımı üzerinde hukukçularca üzerinde uzlaşıya varılamadığı görülen devlet tanımı incelenecek, yine devletin varlığı için gerekli şartlar tartışılıp hem teorik hem pratik açıdan açıklayıcı ve kurucu tanıma teorileri değerlendirilecektir. Tanıma sürecinin yalnızca bir teknik hukuk işlemi olmaktan ziyade devletlerin siyasi eğilimlerine ve çıkarlarına göre şekil alan bir işlem olduğu, yine Birleşmiş Milletlerin devletlerin tanıma kararlarını alma sürecine etkileri de örnekleriyle değerlendirilecektir. Uluslararası hukukta tanıma sürecinin nasıl ve neye göre yapılacağı hususunda genel kabul görmüş kural ve prosedürlerin bulunmayışı devletlerin uluslararası arenadaki yeni yapılanmaları tanıma konusunda kendi siyasi ve stratejik çıkarlarına göre hareket etmelerine zemin hazırlamıştır. Milletlerarası alanda tanıma konusundaki bu kural boşlukları; yeni oluşan yapıların devlet olarak tanınıp tanınmamalarında hukuki ölçütlerden ziyade siyasi çıkarların gerektirdiklerinin ölçüt olması sonucunu doğurmuştur.