## Verilerin değerlendirilmesinde meta analizi

Öğrenci: NİLGÜN ÇELEBİ YILDIZ

Danışman: Müjgan Tez

Özet:

Meta Analysis is a variety statistical method of systematicially integrating a variety of research results on the some subjects.This method increases statistical significance and effect size estimates by increasing the number of samples. Moreover İt is useful to answer the questions not considered at the beginning of study and to make decision about uncertanity when the results are irrelevant. Meta Analysis is a systematic reviewing strategy for addressing research questions that is especially useful when sample sizes are individually too small to detect an effect and label it is statisticially significant , or when a large trial is too costly and time consuming to perform . The first chapter contains the definition , historical development, known examples , data evaluation of meta analysis. In the second chapter we give general information about the statistical methods used in meta analysis , fixed- random effects model and Fisher , Tippets, Stouffer , Winer methods Which combine significance levels (p- values) widely used in meta analysis. In this chapter we also study the methods of Mantel-Haenszel Peto, DerSimonian - Laird and methods based on General Variance Which are used to combine 2 2 table data. In the third section we give some informetion about effect size, estimator, combined methods and homogeneity analysis. In the fourth section we give an application which are used to combine 2 2 table data.This application show us to be lung cancer between smoking and passive smoking. In this application we used Mantel-Haenszel Peto,DerSimonian - Laird and methods based on General Variance which to combine summarize statistiscs. December 2002 Nilgün ÇELEBİ YILDIZ META ANALİZİ Meta Analizi, aynı türde yapılan birden çok araştırmanın sonuçlarını istatistik yöntemlerle sistemli bir şekilde birleştirerek , örnek sayısını artırmak yoluyla istatistik anlamlılığı güçlendirerek , etki büyüklüğünü kestirmek ve çalışmanın başında düşünülemeyen sorulara yanıt bulmak , sonuçlar birbirine uygun düşmediği zaman belirsizlik hakkında karar vermek için yararlı bir yöntemdir. Meta analizi aynı konuda yapılmış çalışmaların sonucunda uyumsuzluk olduğunda , örneklem genişliği bir etkiyi ortaya çıkarmada yetersiz ya da geniş bir araştırmanın yapılması çok pahalı ve zaman alıcı olduğunda niceliksel bir yeniden inceleme çalışmasıdır. Bu çalışmanın birinci bölümünde, meta analizinin tanımı , tarihsel gelişimi , önceden yapılmış örneklere yer verilmiş ve verilerin değerlendirilmesi anlatılmıştır. İkinci bölümde, meta analizinde kullanılan istatistiksel yöntemler , sabit ve rasgele etki modellerinin tanımları , kullanımına , karşılaştırılmasına ilişkin genel bilgiler verilmiştir. Ayrıca bu bölümde meta analizinde yaygın olarak kullanılan önemlilik düzeyini (p- değeri) birleştirmek için kullanılan Fisher, Stouffer ,Winer veTippett yöntemlerinin formülasyonları ve karşılaştırılmalarına ilişkin genel bilgilere yer verilmiştir. Sürekli olmayan 2 2 tablo düzenindeki verileri birleştirmek için kullanılan Mantel-Haenszel ,Peto ,Genel Varyansa dayalı ve DerSimonian-Laird yöntemleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde , etki genişliği , tahmin edicileri , birleştirme yöntemleri ve homojenlik analizi anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, sürekli olmayan 2 2 tablo düzenindeki veriler için bir uygulama yapılmıştır. Bu uygulama pasif sigara içicilerinin sigara içmeyenlere göre akciğer kanserine yakalanmasına ilişkin bir uygulama olup istatistiklerini birleştirmek için kullanılan Mantel- Haenszel , Peto , Genel Varyansa Dayalı ve DerSimonian - Laird yöntemleri kullanılarak veriler birleştirilmiştir. Eylül, 2002 Nilgün ÇELEBİ YILDIZ