Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde taklit beceri öğretimi: Özel eğitim öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER ÖZDEMİR
Danışman: Oktay Sarı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocuklarla çalışan özel eğitim öğretmenlerinin taklit becerilerinin öğretimine ilişkin görüş, deneyim ve önerilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel yöntemlerden fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüş ve katılımcılar ölçüt ve kartopu örnekleme stratejileriyle seçilmiştir. Çalışmaya toplam 10 özel eğitim öğretmeni katılmış, veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, taklit becerilerinin OSB tanılı çocukların gelişiminde sosyal, bilişsel ve dil becerilerini destekleyen önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Katılımcılar, taklit becerilerinin kazandırılmasında göz teması ve ortak dikkat gibi bazı ön koşulların sağlanması gerektiğini ifade etmişlerdir. Taklit becerilerini etkileyen faktörler arasında aile iş birliği, ebeveyn tutumu, çocuğun motivasyonu, ortam koşulları ve ekonomik durum yer almıştır. Katılımcılar, ailelerin eğitim sürecine aktif katılımının önemli olduğunu ancak bazı durumlarda ekonomik yetersizliklerin öğretim süreçlerini zorlaştırdığını dile getirmişlerdir. Taklit becerilerinin öğretiminde doğal davranışsal yaklaşımlar ve yapılandırılmış yöntemlerin birlikte kullanıldığı belirtilmiştir. Yöntem seçiminde öğrencilerin bireysel farklılıklarının dikkate alındığı ve öğretim süreçlerinin bu doğrultuda düzenlendiği ifade edilmiştir. Öğretim süreçlerinde karşılaşılan zorluklar arasında performans kaygısı, taklit türlerinin öğretiminde yaşanan güçlükler ve OSB'den etkilenme derecesine bağlı farklılıklar yer almıştır. Ayrıca, bazı durumlarda disiplinler arası iş birliğinin yetersiz olduğu belirtilmiştir. Öğretmenler, taklit becerilerinin öğretimine ilişkin olarak öğretmen eğitim programlarının içeriklerinin geliştirilmesi, aile farkındalığının artırılması ve destekleyici kaynakların sağlanması gerektiğini ifade etmişlerdir. Bu çalışmanın bulguları, alanyazın ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.