Münîrî (öl. H. 927/M. 1521)'nin Manzum Siyer-i Nebî'si (6-7. cilt): İnceleme-metin

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YILMAZ TOP

Danışman: SEBAHAT DENİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Amasyalı bir şâir olan Münîrî (ölümü 1521)'nin, Topkapı Sarayı Koğuşlar Kitaplığı 994/995 numarada kayıtlı olan ?Siyer-i Nebî? adlı eserinin 6. ve 7. ciltleri incelendi. Çalışma dört ana bölümde gerçekleştirildi.Giriş bölümünde; siyer ilminin doğuşu, Klasik Türk edebiyatında bir tür olarak gelişmesi, bu sahada yazılan manzum ve mensur eserlerle ilgili genel bilgiler verildi.Birinci bölümde; şâirin hayatı, eserleri, edebî kişiliği, yaşadığı dönem ve edebî ortam tanıtıldı.İkinci bölümde; eserin yazılış sebebi, şekil özellikleri, dil ve üslûp özellikleri, eserde yer alan edebî sanatlarla ilgili özellikler ortaya kondu. Muhteva özellikleri başlığında âyet, hadis, atasözü, deyimler; örf, âdet, sosyal hayat unsurları tespit edilebildiği ölçüde incelendi ve örneklendirildi. Siyer'in yazılmasına kaynaklık eden ve eserde de adı geçen şahsiyetler belirtildi. Bu bölüm, Siyer'in bütün konu başlıklarını içeren geniş bir özetle tamamlandı.Üçüncü bölümde, yazma nüshanın tanıtımı yapıldı ve metin tesisinde takip edilen yol hakkında bilgi verildi.Dördüncü ve son bölüm; transkripsiyonlu metin, seçme Türkçe kelimeler sözlüğü, cinas sözlüğü denemesi ve dizinden oluşmaktadır. İncelemede ulaşılan sonuçlar, bibliyografya ve metne ilişkin fotoğraf ekleriyle bu bölüm tamamlandı.Siyer-i Nebî, Türk edebiyatının bilinen en uzun manzum siyeri olması sebebiyle Türk edebiyat tarihi, Batı Türkçesinin geçiş dönemi özelliklerini yansıtması bakımından da Türk dili açısından önemli bir eserdir. Münîrî'nin cinas sanatına hâkimiyeti, atasözleri ve deyimler bakımından zengin bir dil kullanması dikkati çeken diğer noktalardır.