İstanbul Şehrinde Dikey Yapılaşma ve Gökdelenlere Coğrafi Bir Yaklaşım
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN TAHA ÇOBANLI
Danışman: Mehmet Akif Ceylan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya üzerinde pek çok ülkede görülen gökdelenler son yarım asırda Türkiye'de ve bilhassa İstanbul'da giderek yaygınlaşmaktadır. Dikey yapılaşmanın en yüksek ürünleri olarak karşımıza çıkan gökdelenler ortaya çıktıklarından beri şehirlerin önemli simge yapılarından olmuştur. Dünya'da ve İstanbul'da yaşanan ekonomik gelişmenin sonucunda yerli ve yabancı sermayenin yatırım alanları olarak karşımıza çıkan yüksek katlı yapılar aynı zamanda şehir rantının mutlak sahalarındandır. Bu çalışma Türkiye'nin kuzeybatısında yer alan, iç içe geçmiş kentsel merkezlerden meydana gelen İstanbul megapolünde yer alan 100 m üzerinde yüksekliğe sahip olan ve iskân özelliği taşıyan yapılarla sınırlıdır. Gökdelenler, şehrin coğrafyasında mekansal bir farklılaşma ortaya çıkarmakla birlikte artık İstanbul'un ufuk çizgisini de şekillendirmektedir. Bu çalışma, şehrin coğrafi görünümüne yeni bir boyut kazandıran gökdelenlerin mekansal, fonksiyonel ve görsel boyutlarını coğrafi bir perspektifle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tarihi bir şehir silüetine sahip olan İstanbul, neoliberal politikalar doğrultusunda dikey yönde yeni bir coğrafi görünüm kazanmıştır. Modern dünyanın temsilcileri olarak anılan gökdelenler İstanbul'un tarihi silüetinin üzerinde yükselmektedir. Yapı olmanın ötesinde ekonomik ve sosyal pek çok değişkenle ilişkili olarak yükselen gökdelenler aynı zamanda şehrin ve ülkenin ekonomik gücünü yansıtmaktadır. Şehrin gelişimi açısından İstanbul'a bakıldığında hızlı nüfuslanma ve kontrolsüz şehirleşmenin yüksek katlı yapıların ortaya çıkmasında etkili olduğu görülür. Gökdelenlerin ortaya çıkardığı görünüm şehrin kimliğini değiştirmiş ve yeni bir yapay coğrafi görünüm ortaya çıkarmıştır. Boğaziçi ve yakın çevresindeki yerleşmelerde merkezi iş alanlarıyla karakterize olan gökdelenler, zaman içerisinde farklı fonksiyonlar ve boyutlar kazanarak şehrin dört bir yanına yayılmıştır. Şehrin bu yayılmayı düzenleyecek dikey yapılaşma politikasına ihtiyacı vardır.