Ebu's-Senâ el-İsfahânî'nin Nâziru'l-'Ayn adlı eserinin tercümesi, takdim ve tahkiki

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET DEMİR

Danışman: ALİ DURUSOY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın konusu, Ebû's-Senâ Şemseddin el-İsfahânî'nin (674-749/1276-1349) Nâziru'l-'Ayn adlı mantık eserinin tercümesi, takdim ve tahkiki olacaktır. Bilindiği gibi Aristoteles (M.Ö. 384-322) ile başlayan mantık yazımı, kendisinden sonraki dönemlerde onun bu alandaki eserlerinin Organon adı altında bir araya getirilmesiyle sistematik bir hale bürünmüştür. Beş tümel konusunun eklenmesiyle bölümlerinin sayısı dokuz olan klasik mantık, tercüme hareketlerinden sonra Müslüman mantıkçılar tarafından lafız ve delalet bahislerinin eklenmesiyle on bölüm halinde yazılmaya başlanmıştır. Tarihi süreç içerisinde muhtelif mantık yazım gelenekleri oluşurken, sıkça başvurulan yazım şekillerinden birisi muhtasar mantık yazımı olmuştur. Bu türün en meşhur örnekleri arasında Alî b. Ömer el-Kâtibî'nin (ö. 675/1277) Şemsiye'si ve Esiruddin el-Ebherî'nin (ö. 663/1265) İsagûci'si kitaplarını zikredebiliriz. Bu çalışmaya konu olan Nâziru'l-'Ayn hacim açısından birinci kitaptan kısa, ikincisinden ise uzundur. İçerik bakımından ise Şemsiye'de olduğu gibi, klasik mantığın neredeyse bütün konularını incelemiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Mantık, Ġsfahânî, Nâziru‟l-„Ayn