Demokrat Parti dönemi'nde haftalık muhalif bir dergi: Çakmak (1956-1957)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CABİR CAYMAZ

Danışman: Zeynep Akarslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın konusunu Demokrat Parti iktidarının basın ve muhalif siyaset üzerinde baskısının yoğun şekilde hissedildiği 1957 genel seçimlerine doğru giden süreçte çıkan ve Türk siyasetinde muhalif tarzda siyasi bir mecmua olan Çakmak dergisi oluşturmaktadır. İlk sayısı Mart 1956'da çıkan ve haftalık bir dergi olan Çakmak dergisinin 50 sayı sonunda 1957 Şubat ayında yayın hayatı sona ermiştir. Türkiye Köylü Partisi'nin genel başkanı ve aynı zamanda yayıncı olan Tahsin Demiray'ın çıkarttığı bu dergi, Demokrat Parti iktidarına muhalif olmakla birlikte Cumhuriyet Halk Partisi'ni muhalefet olarak görmemiş; siyasette çoğulculuğu öne sürmüştür. Dergiyi çıkaranlar derginin ismini belirlerken Fevzi Çakmak'ın soyadından esinlenmiş; milliyetçi, muhafazakâr ve liberal özelliklere sahip siyasi anlayış gütmüş ve Demokrat Parti'ye muhalefeti başta olmak üzere dönemin iç ve dış siyasi olaylarına bu anlayışla bakmıştır. Bu çalışmada Çakmak dergisinin fikirleri, iç ve dış siyasete bakışındaki özellikleri ile muhalif siyasi pozisyondaki yeri ortaya koyulmaya çalışılmıştır.