Evrimsel iktisat bakış açısıyla teknoloji transfer göstergelerinin asimetrik bilgi altında doğrusal olmayan panel veri analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜCELLA ŞAHİN

Danışman: Turgut Ün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojinin gelişimi, kullanımı ve yayılımı ekonomi dünyasında önemli yere sahip olan bir süreçtir. Ülkelerin teknoloji transferi faaliyetlerinde evrimsel iktisat yaklaşımı, teknolojinin ve teknoloji transferinin doğrusal olmayan yapı altında incelenmesi gerektiğini destekler nitelikte varsayımları bulunmaktadır. Bununla birlikte teknoloji transferi yapılırken üzerinde durulması gereken diğer konular ise teknoloji transfer yöntemleri ve piyasalardaki asimetrik bilgidir. Transfer yapılan teknolojinin kullanımı, yöntemi ve uygulanması ihraç eden ve alan her iki taraf için de amacına uygun olması gerekmektedir. Çalışmada teknoloji transferi yapan ülkelerin büyük bir kısmını barındıran ve aynı zamanda Türkiye'nin de içinde bulunmasından dolayı OECD ülkeleri ele alınmıştır. İktisat literatüründe Doğrudan Yabancı Yatırımlar teknoloji transfer göstergesi olarak kabul edilmektedir ve bu nedenle uygulamada Doğrudan Yabancı Yatırım serisi kullanılmıştır. Panel veri yöntemi uygulanan çalışmada OECD ülkeleri için 1980 – 2016 yıllık verileri ile çalışılmıştır. Bunun yanı sıra daha ayrıntılı analiz edilmesi amacıyla Bilgi İletişim Teknoloji İhracatı ve Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı verileri de kullanılmıştır. Tüm bu varsayımlara dayanarak doğrusal olmayan yapı altında teknoloji transfer göstergelerinin zaman içindeki davranışları, ortalamaya yakınsama durumunu incelemek ve aynı zamanda serideki asimetrik etki olup olmadığını tespit etmek amacıyla doğrusal olmayan panel birim kök testleri uygulanmıştır. Özellikle asimetrik etkiyi de dikkate alan Emirmahmutoğlu ve Omay'ın EO (2014) Testine ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Sonucunda ise OECD ülkeleri için teknoloji transfer serilerinin durağan bir yapıda olduğu ve aynı zamanda asimetrik etkiye sahip olduğuna ulaşılmıştır.