Öğrencilerin bireyselleşme ve toplumsallaşma süreçlerinde hayat bilgisi öğretim programları ve ders kitaplarına bir bakış
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEYDA SUCUOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yücel Kabapınar
Eş Danışman: Seval Erden Çınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı öğrencilerin bireyselleşme ve toplumsallaşma süreçlerine ilişkin 1998, 2005 ve 2018 Hayat Bilgisi öğretim programlarında yer alan kazanımların incelenmesi ve öğretim programlarına göre değişen ders kitaplarına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla birlikte sınıf öğretmenlerinin Hayat Bilgisi öğretim programlarına göre düzenleniş ders kitaplarını incelemeleri ve değerlendirmeleri istenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda hazırlanan araştırma soruları şu şekildedir: 1998, 2005 ve 2018 yılı öğretim programlarına göre düzenlenmiş Hayat Bilgisi ders kitaplarındaki; 1. Bireyselleşme ve toplumsallaşma süreci ile ilgili ders kitaplarındaki değişimler, benzerlikler ve farklılıklar nasıldır? 2. Bireyselleşme ve toplumsallaşma süreci ile ilgili öğretim programlarına ilişkin sınıf öğretmenlerinin bakış açıları nasıldır? Bu çalışma nitel bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 34 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Sınıf öğretmenleri Sancaktepe ilçesinde bir devlet okulunda ve bir özel okulda görev yapan öğretmenlerdir. Araştırmanın uygulaması 2019-2020 bahar dönemi ve 2020-2021 güz eğitim-öğretim döneminde yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları kullanılmadan önce sınıf öğretmenlerine incelemeleri için Hayat Bilgisi ders kitapları verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; yarı yapılandırılmış görüşme, açık uçlu sorulardan oluşan anket ve doküman analizi kullanılmıştır. Veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenleri 2005 yılı öğretim programına göre düzenlenen Hayat Bilgisi ders kitaplarında bireyselleşme ifadelerinin diğer kitaplara görece daha fazla yer aldığını, 1998 yılı öğretim programına göre hazırlanan ders kitaplarında ise toplumsallaşma ifadelerinin yer aldığını, 2018 yılı ders kitaplarında bireyselleşme ve toplumsallaşma ifadelerinin yer aldığını belirterek 2018 yılı Hayat Bilgisi ders kitaplarını tercih etmiştir. Bulgular ilgili literatür kapsamında tartışılarak bu alanda çalışacak araştırmacılara ve uygulayıcılara önerilerde de bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hayat Bilgisi, Ders Kitabı, Bireyselleşme, Toplumsallaşma