Baldaki Aminoglikozitlerin Tek Tüp İçerisinde İn-Situ Sulu Faz Türevlendirme Sonrasında Kütle Spektrometresi ile Tayin Edilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen - Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sezer ACAR
Danışman: Ece Kök Yetimoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde arıcılıkta birçok zararlı böcek ve hastalıklarla mücadele söz konusudur. Bu hastalıklardan en yaygın olanları Amerikan yavru çürüklüğü (AFB), Avrupa yavru çürüklüğü (EFB) ve Nosemosis'tir. Arıcıların kovanlarını bu hastalıklardan korumak için yaygın olarak kullandığı tekniklerden biri de antibiyotik ilaçların kullanılmasıdır. Arı hastalıklarını azaltmak veya önelemek için kullanılan antibiyotikler, baldaki kalıntı sorununun ana nedenlerindendir. Arıcılıkta yaygın olarak kullanılan antibiyotiklerden biri de aminoglikozit grubu olanlardır. Aminoglikozitler gram-negatif bakteriler üzerinde protein sentezini inhibe ederek bakterisid etki gösteren, geniş spektrumlu farmasötik moleküllerdir. Gıda ve ilaç endüstrisinde kalite kontrol ve Ar-Ge amaçlı analizleri gerçekleştirilen birçok alt grubu bulunmaktadır. Streptomisin ve dihidrostreptomisin, arıları çeşitli hastalıklara karşı korumak için yaygın olarak kullanılan aminoglikozidlerin en bilinen alt tipleridir. Bunlar yanlış uygulamalar nedeniyle arı ürünlerinde kalıntıya sebep olabilmektedirler. Aminoglikozit analizleri için piyasada özel sentezlenmiş antikorlar ile üretilen katı faz ekstraksiyon kartuşları veya ELISA kitleri bulunmaktadır. Bunlar tekrarlanabilirlikten uzak, total aminoglikozit sonucu veren, hassasiyetleri ve geri kazanım seviyeleri düşük analiz kitleridir. Buna karşın literatürde hassasiyet seviyeleri nispeten daha yüksek fakat tekrarlanabilirlik açısından problemli olan kromatografik teknikler de mevcuttur. Bu yöntemler genel olarak Katı-Faz Mikroekstraksiyon, Kolon sonrası eş zamanlı türevlendirme, UV, FL Dedektörler, Kütle spektrometresi ile kombine edilebilen İyon Çifti Kromatografisi ve Kapiler Elektroforez teknikleridir. Ancak bu tekniklerin de ön hazırlık süreçleri uzun ve yorucudur. Bu tez çalışmasında baldaki aminoglikozit grubu antibiyotiklerden streptomisin ve dihidrostreptomisin kalıntılarının belirlenmesi için numune hazırlama yaklaşımı in-situ sulu faz türevlendirme tekniği ile seyrelt ve enjekte et şeklinde geliştirilmiştir. UHPLC-MS / MS sistemi kullanılarak pratik, düşük maliyetli, 5 dakika gibi kısa süreli ve düşük limitlerde dedeksiyon sağlayan bir analiz yöntemi ile numune hazırlama işlemleri minimuma indirilmiştir. Kullanıcı dostu olan yeni yöntemle yurtdışı tedarikli kit bağımlılığını ortadan kaldırmış olarak, daha hassas, tekrarlanabilir ve her aminoglikozit grubu antibiyotiğe ayrı ayrı cevap verebilme imkanı sağlanacaktır. Ayrıca referans nitelik sağlayacak olan bu yöntem, et, süt gibi diğer gıda numuneleri ve ilaç etken madde kalite kontrol testlerinde analiz edilen diğer aminoglikozit grubu antibiyotiklerin tespitinde de yurtiçi ve yurt dışı, kalite-kontrol, Ar-Ge ve akademik laboratuvarlara büyük katkı sağlayacaktır. Seçicilik, doğrusallık, doğruluk, kesinlik, sağlamlık ve CCα & CCβ parametreleri üzerinden validasyon çalışmaları yapılmış olup, 5,10, 15, 20, 50, 100 μg/kg konsantrasyonlarında doğrusallık çalışmaları yapılmıştır. Geri kazanım değerleri, streptomisin için %102,65 iken, dihidrostreptomisin bu değer %101,26 olarak tespit eddilmiştir. Kesinlik çalışmalarında, tekrarlanabilirlik ve tekrar üretilebilirlik için her iki parametrede de ortalama % RSD değerleri %0,7 ile %13,2 arasında gözlenmiştir. CCα ve CCβ değerleri, streptomisin için 5,69 ve 6,18 iken, dihidrostreptomisin bu değerler 5,82 ve 6,40 olarak tespit edilmiştir. Toplam 110 adet bal numunesi analiz edilmiş olup, 5 adet numunede streptomisin tespit edilmiş olup, 27 adet numunede de dihidrostreptomisin kantitasyon limiti üzerinde tespit edilmiştir.