Nörobilim ve ceza yargılamasındaki yeri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE GÜMÜŞHAN

Danışman: Kerim Çakır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nörobilim; nöronların yapısını, sinir sistemini, insanların bilişsel faaliyetlerini, davranışlarının ardındaki nedenleri ve bu davranışların nasıl gerçekleştirildiğini incelemektedir. Ceza hukuku; emir ve yasaklardan oluşan insan davranışlarını ele almaktadır. Nörobilimin ceza hukukunda kullanılması hem davranışların daha iyi anlaşılmasını hem de ceza ve ceza muhakemesi hukukuna farklı bir pencereden bakılmasını sağlayacaktır. Suç; kanunlarda belirtilen tipe uygun hukuka aykırı hareketin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Suçun işlenmemesi, beynin elektriksel ve kimyasal olarak normal şekilde çalışmasına, karar verme mekanizmalarının işleyişine ve iradenin varlığında doğru yönde seçim yapılabilmesine bağlıdır. Bu bağlantı, ceza hukukunun nörobilimle birlikte ele alınabileceğinin göstergesidir. Bir suçun tekrar işlenmesinin önlenmesi topluma verilecek zararın azaltılmasında önemli bir etkendir. Bunun için suç teşkil eden davranışın ardındaki nedenlerin çözülüp uygun rehabilitasyon sürecinin başlatılması, bu davranışın açıklanabilmesiyle ve neden yapıldığının bilinebilmesiyle mümkündür. Bu amacın gerçekleşmesi için nörobilim, ceza ve ceza muhakemesi hukukunda kullanılabilir. Ceza hukukunda nörobilimin yeri, kusur ve kusurluluğu etkileyen hallerden yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, alkol ve uyuşturucu maddelerin etkisinin, ceza muhakemesi hukukunda ise delillerin incelenmesiyle gösterilmektedir.