YÜKSEK HIZLI VE STANDART TİP TAKIM TUTUCULARIN FREZELEME İŞLEMLERİNDEKİ PERFORMANSININ KARŞILAŞTIRILMASI: YÜZEY KALİTESİ VE KESİCİ TAKIM AŞINMA ANALİZİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADEM MURAT TURAN

Danışman: Ayhan Etyemez

Özet:

YÜKSEK HIZLI VE STANDART TİP TAKIM TUTUCULARIN FREZELEME İŞLEMLERİNDEKİ PERFORMANSININ KARŞILAŞTIRILMASI: YÜZEY KALİTESİ VE KESİCİ TAKIM AŞINMA ANALİZİ

Bu çalışmada, frezeleme işlemlerinde kullanılan yüksek hızlı ve standart tip pensli takım tutucuların performansları deneysel olarak karşılaştırılmıştır. Çalışmanın temel amacı, takım tutucu tipinin yüzey kalitesi ve kesici takım aşınması üzerindeki etkilerini belirlemek ve performans farklarını nicel olarak ortaya koymaktır.

Deneyler, AISI 1045 çeliği üzerinde, dört ağızlı TiAlN kaplamalı karbür parmak freze kullanılarak CNC işleme merkezinde gerçekleştirilmiştir. Her iki takım tutucu için aynı kesici takım ve aynı iş parçası kullanılmış; deneyler aynı CNC tezgâhında, aynı kesme parametreleri (kesme hızı, ilerleme miktarı, talaş derinliği ve radyal paso) altında yürütülmüş ve böylece deney koşullarının tutarlılığı sağlanmıştır. Bu sayede yalnızca takım tutucu tipinin ve soğutma koşullarının etkisi incelenmiştir. Her deney koşulu için ölçümler yedi tekrar (N = 7) şeklinde gerçekleştirilmiştir.

Yüzey pürüzlülüğü temaslı bir ölçüm cihazı ile, takım aşınması ise optik mikroskop ve ImageJ yazılımı kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler, Jamovi (v.2.6.44) yazılımında iki yönlü varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirilmiş ve etki büyüklükleri hesaplanmıştır.

Sonuçlar, yüksek hızlı takım tutucuların standart tip takım tutuculara kıyasla daha düşük yüzey pürüzlülüğü sağladığını ve takım aşınmasının daha yavaş ilerlediğini göstermiştir. İstatistiksel analizler, takım tutucu tipi ve soğutma koşulunun hem yüzey kalitesi hem de takım aşınması üzerinde anlamlı etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle sulu kesme koşullarında yüksek hızlı takım tutucuların daha üstün performans sergilediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yüksek Hızlı Takım Tutucular, Standart Takım Tutucular, Frezeleme, Yüzey Kalitesi, Takım Aşınması, Kesme Parametreleri