2007 biyoloji öğretim programındaki ölçme ve değerlendirme anlayışının ortaöğretim ders kitaplarına yansımasının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDA ÇETİN
Danışman: MUSTAFA ÇAKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ders kitapları öğrenme ve öğretme sürecinin en temel materyalidir. Öğrenci ve öğretmenler tarafından en kolay ulaşılabilen kaynak olarak ders kitaplarının gerekli ve yeterli niteliklere sahip olması önemlidir. Ders kitapları, programda belirtilen kazanımları edindirmede önemli bir işleve sahiptir. Bu nedenle ders kitaplarının, öğrencileri araştırmaya yönlendirmek, doğru ve güncel bilgiler vermek, konuyu ilgili görsel materyallerle zenginleştirmek, öğrencilerin belirtilen kazanımlara ne ölçüde ulaştığının belirlenmesinde kullanılacak ölçme- değerlendirme bölümlerine yer vermek gibi niteliklere sahip olması gerekmektedir. Bu çalışmada 2007 Biyoloji öğretim programı ışığında hazırlanan 9., 10.,11. ve 12. sınıf ders kitaplarına yansıyan ölçme değerlendirme anlayışı incelenmiştir. Yeni Biyoloji öğretim programında yer alan ölçme değerlendirme anlayışının lise biyoloji ders kitaplarına yansımasının ne düzeyde olduğu sorusuna cevap verebilmek için yeni biyoloji öğretim programında adı geçen tekniklerin ders kitaplarındaki kullanım sıklıkları sayılmış ve ilk kez kullanılan bazı tekniklerin sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığını araştırılmıştır. Elde edilen veriler yeni öğretim programında benimsenen ve üzerinde daha çok vurgu yapılan noktalar ışığında tartışılarak yorumlanmıştır. 2007 Biyoloji öğretim programına uygun olarak Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca belirlenen bir komisyon tarafından yazılan ders kitapları bu çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Seçilen bütün kitaplardaki etkinlik içi, konu sonu değerlendirme ve ünite değerlendirme bölümlerinde yer alan teknikler incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan doküman incelemesine başvurulmuştur. Birinci araştırma sorusuna cevap verebilmek amacıyla, programda adı geçen her bir ölçme tekniğinin her bir ders kitabında, üniteler bazında ve toplamda kaç kez kullanıldığı sayılmıştır. İkinci araştırma sorusunda yeni öğretim programında ilk kez yer almış olan ve ders kitaplarında kullanılan bazı teknikler sahip olması gereken özelliklere göre tek tek incelenmiş ve bu bağlamda tekniklerin sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı tespit edilmiştir. Bunun için ilgili tekniklere ilişkin literatürde yapılmış araştırmalara ve uzman akademisyenlerin görüşlerine başvurularak ilgili tekniklerin her birine ilişkin sahip olması gereken özelliklere göre değerlendirme ölçekleri geliştirilmiştir. Bu geliştirilen ölçeklere göre de ders kitaplarında yer alan ilgili bütün teknikler incelenerek değerlendirilmiştir. Sonuç olarak geleneksel tekniklerin alternatif tekniklere göre ağırlığı daha fazla hissedilmektedir. 2007 öğretim programında bu tekniklerin dengeli kullanılmasına vurgu yapılmışken böyle bir sonucun ortaya çıkmış olması; ders kitaplarının henüz ilk basımlarının olmaları, bu tekniklerin fazla bilinmemesi, yeni ölçme tekniklerine ilişkin kitap hazırlayıcılarına rehberlik edecek yeterli kaynakların olmaması gibi nedenlerle açıklanabilir. Anahtar Kelimeler: Alternatif ölçme ve değerlendirme, Biyoloji ders kitapları