Exploring Generational Differences in Work Values
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYLİN DİNCER ATMACA
Danışman: Emine Serra Yurtkoru
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, çalışma hayatında bir arada çalışmaya başlamak üzere olan üç kuşak arasındaki çalışma değerleri farklılıklarını incelemektir. İlk olarak, bir ön çalışmada, Schwartz'ın değerler teorisine dayanan Albrecht, Marty ve Brandon-Jones'un Çalışma Değerleri Anketi'nin Türkiye bağlamına uyarlama çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bu aşaması için 525 katılımcıdan oluşan bir örneklem kullanılmış ve toplanan veriler faktör analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda on bir faktörden oluşan güvenilir ve geçerli bir çalışma değerleri anketi elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında bankacılık sektöründe çalışan beyaz yakalı X kuşağı ve Y kuşağından veri toplanmış; ayrıca henüz çalışma hayatına girmemiş, farklı üniversite ve bölümlerde eğitimlerine devam eden Z kuşağı da çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın bu aşamasında çalışma değerleri ile çalışma değerlerini etkilediği varsayılan üç değişken (prososyallik, yenilikçi iş davranışı ve örgütsel özdeşim) arasındaki ilişki araştırılmıştır. Kuşaklar arasındaki çalışma değerleri farklılıkları analiz edildikten sonra, çalışma değerlerinin her boyutunda farklı kuşaklar karşılaştırıldığında önemli farklılıklar olduğunu ortaya konmuştur. Kuşaklar bazı değerlerde farklılık gösterse de çalışma değerleri açısından tamamen farklı değillerdir; X kuşağı bazı değerlerde diğer kuşaklardan ayrılırken, Y kuşağı başka değerlerde diğer kuşaklara göre farklılık göstermektedir. Ayrıca, araştırma Z kuşağının diğer iki kuşakla benzer değerleri paylaştığını ve bazı değerlerde de farklılaştıklarını ortaya koymuştur. Örneğin Z kuşağı, hem Y kuşağı hem de X kuşağı katılımcılarından çalışma azmi ve geleneksel değerlerde farklılaşırken, otorite, özerklik, çevresel sürdürülebilirlik, yardım etme ve destekleme, kurallara saygı, sosyal adalet ve çeşitlilik değerlerinde X kuşağı ile benzer eğilimler sergilemiştir. Demografik farklılıkları belirlemek için yapılan t-testi ve ANOVA analizleri sonucunda cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim düzeyi, medeni durum ve çalışma süresi açısından karşılaştırmalar yapılmış ve farklı boyutlarda anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Bu analizlerin sonuçlarından bazıları, kadınların erkeklere göre çalışma azmi, çevresel sürdürülebilirlik, kurallara saygı, güvenlik ve çeşitlilik değerlerinde farklılaştığını ortaya koyarken, bekarların evlilere göre özerklik, zevk alma ve çeşitlilik değerlerinde evlilere göre anlamlı olarak daha yüksek skor aldığını göstermektedir. Son olarak iş değerlerinin prososyallik, yenilikçi iş davranışı ve örgütsel özdeşim kavramları üzerindeki etkisini belirlemek için regresyon analizleri yapılmış ve anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Buna göre prososyal davranışları tüm kuşak gruplarında etkileyen değerin yardım etme ve destekleme olduğu; yenilikçi iş davranışlarının Y ve Z kuşağında çeşitlilik değerinden etkilendiği ancak X kuşağı için bu değerin söz konusu davranışlar üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı ve örgütsel özdeşimin analiz edildiği her iki çalışan kuşak grubunda da kurallara saygı değerinden etkilendiği ortaya konmuştur. Bu araştırma, çalışma değerlerinin özelliklerini güncel bir ölçüm aracı ile incelemek için giriş niteliğinde bir çalışma olarak değerlendirilebilir. Farklı sektörlerdeki çalışma değerlerinin karşılaştırmalı analizlerinin ve kuşakların atfettiği farklı değerlerin farkındalığının, çalışma hayatının farklı yönlerine katkı sağlayacak uygulamaların geliştirilmesine ışık tutacağı düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Çalışma Değerleri, Kuşaklar, Kuşaklar Arası Farklılıklar, Prososyallik, Yenilikçi İş Davranışları, Örgütsel Özdeşim