Araç Radyatör Destek Braketi Tasarımının İyileştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aslıhan ÖZSOY

Danışman: Bilçen Mutlu Mitil

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Taşıtların yapısal bileşenleri zorlu yol koşulları ve titreşim altında tekrarlayan yüklere maruz kalmaktadır. Bu parçaların deformasyon veya hasar olmaksızın işlevini sürdürebilmesi tasarım aşamasında yapılan mühendislik analizleri ve dayanıklılık testleri ile sağlanmaktadır. Günümüzde, otomotiv firmaları yorulma kaynaklı problemleri tespit etmek ve çözmek için sonlu elemanlar analizi programlarını yoğun bir şekilde kullanmaktadır. Bunun yanı sıra, taşıtlar dayanıklılık testleri kapsamında normal yol koşullarında veya özel olarak tasarlanmış test parkurlarında sürülmekte, bu süreçte parçaların hasar durumu ve performansı gözlemlenmektedir. Bu çalışmada, Ford Otosan tarafından kullanılan bir ticari aracın radyatör destek braketi üzerinde yapılan tasarım iyileştirme çalışmaları ele alınmıştır. Yeni bir proje için gerçekleştirilen dayanıklılık testinde, radyatör destek braketinde kırılma gözlemlenmiş ve bu durum, tasarımın mevcut yol ve titreşim koşullarına karşı yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Önceki projelerde, müşteri araçlarında veya servislerde bu tür bir problem tespit edilmemiştir. Bu durum, yeni projede farklı yükleme profillerinin uygulanmasından kaynaklanmış olup, parça önceki projelerde karşılaşılmayan türde bir gerilmeye maruz kalmıştır. Tasarım iyileştirme sürecinde, problemi çözmek için kök neden analizi yapılmış, ardından alternatif tasarımlar geliştirilmiştir. Geliştirilen tasarım alternatifleri, Bilgisayar Destekli Mühendislik analizi ile mevcut yapının performansı ile karşılaştırılmış ve en uygun çözüm belirlenmiştir. Yeni tasarım, prototip parçalar üzerinden test edilmiş ve ilk dayanıklılık testinde herhangi bir sorun gözlemlenmemiştir. Seri üretim sonrası yapılan testler de başarılı sonuçlar vermiştir. Sonuçlar, tasarım iyileştirmesinin hem teorik hem de deneysel olarak doğru bir çözüm sunduğunu göstermiştir. Bu çalışma, taşıtlarda karşılaşılan yorulma hasarlarının çözümüne yönelik etkili bir yöntem sunmuş ve parçanın dayanıklılığını artırmaya yönelik başarılı bir iyileştirme süreci gerçekleştirmiştir.