Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Sırasında Alınan "Evde Sağlık Hizmetleri" Eğitimi Hekimlik Uygulamalarını Nasıl Etkiliyor?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ YİĞİT ERCAN
Danışman: Memnune Çiğdem Apaydın Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Evde Sağlık Hizmetleri (ESH); kronik ya da malign hastalıkları sebebiyle yatağa veya eve bağımlı haldeki hastaların sağlığını korumak, iyilik halini yükseltmek, yeniden sağlığına kavuşturmak amacıyla sağlık hizmetlerinin profesyonel ekip tarafından ya da aile bireyleri tarafından sunulması hizmetidir. ESH'nin pek çok açıdan sağlık sistemine önemli katkıları bulunmaktadır. Özellikle nüfusun yaşlanması, özürlülük ve kronik hastalıklardaki artış, sağlık harcamalarının artması ve maliyet açısından da yeni kaynakların ve yöntemlerin aranması, bu hizmete olan ihtiyacı artırmıştır. ESH sunumunda kilit rolü olan Aile hekimi, Aile hekimliği temel disiplin özelliklerine göre bu hizmet sunumunda yer alması uygun bulunmaktadır. Bir Aile hekimliği uzmanının kendisine kayıtlı olan nüfus ve vermesi beklenen hizmetler göz önüne alındığında, ESH'ye özgü yetkinlikleri kazanması uzmanlık eğitimi açısından önemli hale gelmektedir. Ancak bu eğitim, uzmanlık eğitimi veren her kurum tarafından karşılanamamaktadır ve henüz ESH konusunda eğitim alan hekimlerin bu bilgileri nasıl kullandığına ve uygulamada eğitimlerin etkili olup olmadığına dair bir veri yoktur. Çalışmamızda uzmanlık eğitimi sırasında ESH eğitimi alan Aile Hekimliği uzmanlarının bu eğitimi nasıl algıladıklarını ve hekimlik uygulamalarına ne derecede katkısı olduğunu ve nasıl etkilediğini araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, derinlemesine araştırma sağlayan kalitatif araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler 04 Eylül 2021-04 Şubat 2022 tarihleri arasında odak grup görüşmeleri ve yüz yüze yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla ses kaydı alınarak toplanmıştır. Araştırmamıza uzmanlık eğitiminde ESH eğitimi almış olan, eğitim sırasında ESH biriminde aktif çalışan ve/veya ev ziyareti yapan ve en az 1 yıldır uzmanlık görevini yapan Aile Hekimliği uzmanlarından, çalışmaya katılmaya gönüllü olanlar dahil edilmiştir. Katılımcılar, ESH eğitimi veren Aile Hekimliği Anabilim Dalları ile iletişim kurulduktan sonra, uzmanlık eğitimi almış olan bir Aile Hekimliği uzmanına ulaşıldıktan sonra kartopu yöntemi ile diğer hekimlere ulaşarak belirlenmiştir. Toplam 64 Aile Hekimliği uzman doktoruna ulaşılmış; 25 kişi dahil olma kriterlerine karşılamadığından, 22 kişi çalışmaya katılmayı kabul etmediğinden çalışmaya alınamamıştır. Toplamda 16 kişi ile görüşülmüş olup, 1 kişinin cevapları yapılandırılmış sorulara yanıt vermede problem yaşandığı için çalışmadan çıkarılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda hekimler ESH eğitimi alırken ve sunarken kazanımlarından ve yaşadıkları olumlu ve olumsuz deneyimlerden bahsetmişlerdir. ESH eğitimi ile hekimler başka bir rotasyonda göremeyecekleri konularda yetkinlik kazandıklarını , bu eğitimin Aile Hekimliği eğitiminde yeri doldurulamaz şekilde önemli olduğunu ifade etmişlerdir. Aile Hekimliği ilkeleri ve yaklaşımlarını öğrenmek için bu eğitimin bir fırsat olduğunu söylemişlerdir. Hekimlerin profesyonel tutumlarına da katkısı bulunmuştur. Deneyimleri sonucu mesleki tatmin duygusu ve motivasyonel olarak gelişimlerine katkı sağladığını belirtmişlerdir. Aynı zamanda hasta yakınları ile, konsültasyon ve sevk sırasında yaşanılan olumsuzluklardan, hastane sistemi ile problemlerden, güvenlik endişesi ve yaşanılan fiziksel zorluklardan bahsetmişlerdir. Tüm bu kazanımlar ve deneyimler sonucu ESH teorik eğitimi ve müfredat düzenlemeleri için önerilerde bulunmuşlardır. Sonuç: Evde Sağlık Hizmetleri ile Aile Hekimliği bir bütündür. Bu hizmetin eğitiminin sahada alınması önem arz etmektedir. Bu yüzden eğitimi alan ve aktif çalışan hekimlerin bu eğitim doğrultusundaki önerileri dikkate alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Evde sağlık hizmetleri, evde bakım, eğitim, deneyim, Aile hekimliği uygulamaları