Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VAROL SAYDAM
Danışman: Remziye Tuba Karatepe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Türkiye’de özel arşivlerin tanım ve içerikleriyle ilgili
tartışılmaya devam eden ve netleştirilemeyen konular vardır. Kullanıcıların,
farklı kurumlar bünyesinde sayıları gittikçe artan özel arşivlere erişimi,
önemli bir sorundur. Eskiden, zamana ve mekâna bağlı kısıtlamalar ve
teknolojinin sınırlı imkânları sebebiyle kaynak arayışında zorlanan
araştırmacılar, arşiv yönetim süreçlerinin gelişen teknolojiye entegre
olmasıyla, zaman ve mekândan bağımsız çalışabilmektedirler.
Son yıllarda artan özel arşiv
kullanımı, teknolojinin arşivcilik uygulamalarında eskisinden daha fazla
kullanıldığını gösterse de arşivlerin web üzerinde kullanıcıya sunulmasında
farklı uygulamalarla karşılaşılmaktadır. Benzer tanımlama standardı veya arşiv
yazılımları kullanan kurumlarda, farklı sayıda üstveri kullanımı,
standartlardan farklı şekilde Türkçeleştirilen üstveri alanları ve farklı şekillerde
yapılan tanımlamalar tespit edilmiştir. Tanımlamada sağlanacak en üst düzey
benzerlik, kullanıcıların kaynaklara erişiminde fayda sağlayacağı gibi
kurumların iş birliği yapabilmesi için de önemlidir.
Çalışma kapsamında yapılan
araştırmada, Türkiye’deki özel arşivlerin çoğunun arşivcilik prensiplerine göre
düzenlenmediği, Türkiye’deki özel arşivlerle ilgili bir listenin bulunmadığı,
web üzerinden erişime sunulan özel arşivlere tek noktadan erişim sağlanamadığı,
özel arşivlerle ilgili rehber ve kılavuzların sunulmadığı tespit edilmiştir.
Çalışmada, bu eksikliklerin
giderilmesi ve tezin hipotezleri çerçevesinde, Özel Arşiv Listesi, Özel Arşiv
Toplu Kataloğu ve Rehber hazırlanan portalda sunulmuştur.