Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması ve anne-çocuk ilişkisinin bazı değişkenler açısından incelenmesi: İstanbul örneklemi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİDEM SAYGI

Danışman: Gülden Uyanık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Ebeyen ? Çocuk İlişkisi Ölçeği'nin (Child ? Parent Relationship Scale) Türkçeleştirilerek, Türkiye'de yaşayan okul öncesi kurumlarına devam eden 5 ? 6 yaş çocukları üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması amacı ile planlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.Araştırmanın örneklemi, İstanbul İlinin, Anadolu Yakasında bulunan Kadıköy, Ataşehir ve Maltepe İlçeleri'nden random usulü ile seçilmiş okul öncesi kurumlarına devam eden 5 - 6 yaş grubu öğrenciler ve bu öğrencilerin ebeveynleridir.Araştırmada veri toplama aracı olarak, Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği, ebeveyn ile çocuğu arasındaki ilişkinin boyutunu belirlemektedir. Kişisel Bilgi Formu ise örneklemin kişisel bilgilerini (çocuğun cinsiyeti, yaşı, devam ettiği okulun türü, kardeş sayısı; anne ? babanın yaşı, öğrenim durumu, çalışma durumu, gelir durumu) belirlemek üzere ailelere verilmiştir.Elde edilen verilerin çözümlenmesinde, araştırmanın amaçlarına ve değişkenlerine uygun olarak, frekans ve yüzde dağılımı, Kendall's Tau_b ve Spearman's rho korelasyon katsayıları, Wilcoxon işaretli sıralar testi, KMO ve Barlett's testi, faktör analizi, Cronbach alfa, Spearman Brown ve Guttman Split-Half , bağımsız gruplar t testi, Anova testi uygulanmıştır. Anlamlı farklılığın bulunduğu duurmlarda da farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla Tukey ve Tamhane testleri yapılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır:Araştırma okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 239 5 ? 6 yaş öğrencilerinin ebeveynleri üzerinde yürütülmüştür. Dilsel eşdeğerlik için 15 ebeveyne iki hafta arayla Türkçe ve İngilizce form uygulanmış, uygulama sonuçları Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini saptamak amacı ile faktör analizi yapılarak iki faktörlü 17 soru maddesi elde edilmiş, faktör yüklerinin .409 ile .725 arasında değiştiği görülmektedir. Ölçeğin Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı .80 olarak bulunmuştur. Spearman Brown ve Guttman Split ? Half düzeltmesinden sonra testin iki yarısı arası korelasyonu ise .757 ve .749'dur. Tüm sonuçlar, ?Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği? nin dilsel eşdeğerlik gösterdiğini ve geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.Araştırmanın sonucunda, babanın yaşı ve ailenin gelir durumu değişkenleri ile annelerin Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği puanları arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır. Buna karşılık çocuğun cinsiyeti, yaşı, devam ettiği okul türü, annenin yaşı, anne ? babanın öğrenim durumu, annenin çalışma durumu ve ailenin sahip olduğu çocuk sayısı değişkenleri ile annelerin Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği puanları arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Anne ? Baba ? Çocuk İlişkisi, Çatışma, Olumlu İlişki, Yakınlık, Okul Öncesi.