Birleşik Arap Emirlikleri'nde Petrol Gelirlerinin Yerleşmeye Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü, Ortadoğu Coğrafyası ve Jeopolitiği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLHAY USTA PAMUK

Danışman: Hamza Akengin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bugün Ortadoğu denilince ilk akla gelen petrol ve petrol bulunmasının bölge ülkeleri üzerinde yarattığı değişim etkisi oluyor. Bu noktada, bölge ülkelerinden Birleşik Arap Emirlikleri'de dünyaca bilinen Dubai ve Abu Dabi gibi Emirlikleri ve geçmişten bugüne geçirdiği değişim ile öne çıkanlar arasındadır. Bu kapsamda çalışmada, bu ülkede keşfedilen petrolün ve ondan sağlanan gelirlerin ülke yerleşimine ne gibi bir etkisi olduğu üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede, araştırmanın ana amacı Birleşik Arap Emirlikleri'nde 1950'li yılların sonlarında keşfedilen petrolün ve ondan elde edilen gelirlerin ülkeyi özellikle yerleşim kavramı üzerinden nasıl etkilediğinin gösterilmesidir. Bu etki yazılı, istatistiksel ve görsel kaynakların kullanımı ile gösterilmeye çalışılmış olup, yine araştırmada çizilmek istenen genel çerçeve ise geçmişte balıkçılıkla uğraşan küçük bir kasaba görüntüsündeki ülkenin son yarım asırda geçirmiş olduğu dönüşümün coğrafyanın beşeri, ekonomik ve fiziki dalları üzerinden gösterilmeye çalışılması olmuştur. Araştırmada hem literatür taramasından elde edilen veriler hem de ülkeye gerçekleştirilen saha araştırması sırasında elde edilen görseller kullanılmıştır. Literatür taraması kısmında, kitaplardan, makalelerden, tezlerden ve bu ülkeyle ilgili yayınlanan raporlardan yararlanılmış olup, bunların yanı sıra ülkeye dair grafikler, haritalar ve tablolar ile çalışmanın zenginleştirilmesine çalışılmıştır. Tüm bunlara ek olarakta, saha araştırması sırasında edinilen görsellerle çalışmanın temel vurgusunun daha da pekiştirilmesi sağlanmıştır. Özetle, ülkeye saha araştırılmasına gidilmesi, konuya dair elde edilen tüm kaynakların derlenmesi ve yazım aşaması da dahil olarak iki seneyi aşkın bir süreye yayılan bu tezde, günümüzde yıllık 50.000 $'a yaklaşan kişi başı gelire ve 9.6 milyonu aşan nüfusa sahip olan ülkenin, gelir kaynağının sadece inci avcılığı, gemi inşa işleri ve balıkçılık olduğu dönemlerden bugünkü seviyesine ulaşmasının altında yatan temel nedenin ülkede petrolün keşfi ve ondan elde edilen gelirler olduğu vurgulanarak, bu gelirlerin ülkede yerleşme konusunda yaşanan dönüşüm sürecini nasıl etkilediği irdelenmiştir. Anahtar kelimeler: Ortadoğu, Birleşik Arap Emirlikleri, Petrol, Nüfus, Şehir Hayatı